21/05/2026 | Yazar: Murat Karaçor
Organize nefret politikaları, nisan ayında da LGBTİ+ varoluşunu tehdit etmeye devam etti. Hak gasplarına, sansüre ve ceza tehditlerine karşı LGBTİ+’lar, inatla yaşamı savunarak kurumsal ablukaya meydan okumaya devam ediyor!
Fotoğraf: Şehlem Kaçar / csgorselarsiv.org
İhlaller
Kampüslerden hastanelere, cezaevlerinden sığınma taleplerine kadar uzanan ihlaller, LGBTİ+’ların, özellikle de trans varoluşun en temel hakkı olan yaşam ve barınma hakkını bir kez daha doğrudan hedef aldı. Üniversite öğrencisi Arya intihar ederken, “queer” sözcüğüne tahammül edemeyen “bilim yuvası” üniversitelerin yönetimleri yine sansüre başvurdu.
● Medeniyet Üniversitesi’nde “LGBT propagandası” soruşturmasında ceza kesinleşti: İstanbul Medeniyet Üniversitesi'nde panolara gökkuşağı bayraklı afiş asan dört öğrenciye "LGBTİ+ propagandası" suçlamasıyla verilen kınama cezaları, ceza soruşturmasında takipsizlik verilmesine rağmen idare mahkemesi tarafından onanarak kesinleşti.
● T24 muhabiri Can Öztürk’e ikinci kez soruşturma açıldı: Sözde "onarım terapisi" işkencesini haberleştiren T24 muhabiri Can Öztürk hakkında, haberde adı geçen Ahmet Akın'ın şikayetiyle ikinci kez soruşturma açıldı. İlk şikayetten takipsizlik alan gazeteci, bu kez "kişisel verileri yayma" iddiasıyla yeniden ifadeye çağrıldı.
● KYK Yurdu’nda transfobik ayrımcılık: Kocaeli'ndeki bir KYK yurdunda kalan trans tıp öğrencisi, yönetim tarafından kimliği gerekçe gösterilerek yurttan atılmakla tehdit edildi. Yurt idaresi, öğrencinin özel bilgilerini rızası dışında ailesiyle paylaşarak barınma hakkına yönelik sistematik baskı uyguladı.
● Trans aktivist Bella Demhat sınır dışı riskiyle karşı karşıya: İsveç’e sığınan trans aktivist Bella Demhat’ın iltica talebi, Türkiye’deki hayati güvenlik riskleri göz ardı edilerek Göç İdaresi tarafından reddedildi. Türkiye’ye iade edilmesi durumunda can güvenliği tehlikeye girecek.
● "ODTÜ Sanat" etkinliklerinde LGBTİ+ sansürü: ODTÜ Rektörlüğü, 34. ODTÜ Sanat etkinlikleri sergi kataloğundan "Queer" ifadesini sildirdi ve bir eserde yer alan LGBTİ+ bayrağını sansürledi.
● Murat Övüç üst düzey yetkililerden ihtar aldığını açıkladı: Sosyal medya fenomeni Murat Övüç, üst düzey yetkililerden aldığı ihtar ve baskılar nedeniyle sahnede artık makyaj yapmayacağını ve smokin giyeceğini açıkladı.
● Sağlık Bakanlığı’ndan resmi sessizlik: Hormon Hakkım Kolektifi’nin transların hormona erişim hakkı engellerine karşı CİMER üzerinden Sağlık Bakanlığı'na yaptığı bilgi edinme başvuruları resmi süresi geçmesine rağmen yanıtsız bırakıldı.
● CİMER’den trans mahpuslara ilişkin bilgi talebine ret: CİMER, trans mahpusların cezaevlerinde maruz kaldığı hak ihlallerine ilişkin yapılan bilgi edinme başvurusunu, talep edilen bilgilerin "kamuoyunu ilgilendirmediği" gerekçesiyle reddetti.
● Bilkent Şehir Hastanesi’nde transfobik ayrımcılık: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'ne giden bir trans kadın, muayene ve tahlil süreçlerinde personelin transfobik hakaretlerine, ayrımcı muamelesine ve kurul raporu engeline maruz kalarak sağlık hakkından mahrum bırakıldı.
● TOBB ETÜ yurdunda kalan trans öğrenci Arya intihar etti: TOBB ETÜ öğrencisi trans kadın Arya, trans kimliği nedeniyle maruz kaldığı kurumsal baskılar, yurt idaresinin ayrımcı uygulamaları ve barınma hakkının engellenmesi sonucu intihar etti.
● TÜBİTAK destekli çalıştayda translara yönelik ayrımcı yaklaşım: TÜBİTAK desteğiyle düzenlenen bir çalıştayda, trans varoluşunun hak odaklı bir yaklaşım yerine tamamen "tıbbi bir vaka" ve patolojik bir durum olarak ele alınacağı açıklandı.
● Trans mahpus Poyraz'ın ölüm dosyasına takipsizlik kararı: Sincan Cezaevi'nde şüpheli şekilde hayatını kaybeden trans erkek mahpus Poyraz Ali’nin Adli Tıp Kurumu raporunda, ölüm nedeni "ası sonucu solunum durması" olarak açıklandı.Savcılık, kovuşturmaya yer olmadığına karar vererek dosyayı kapattı.
● Polisten aktivistlerin Sağlık Bakanlığı'na resmi başvurusuna barikat: Hormon Hakkım Kolektifi’nin transların hormona erişim hakkı engellerine karşı Sağlık Bakanlığı'na gitmesini engelleyen polis, aktivistlerin bina önünde dilekçe vermesini ve açıklama yapmasını engelledi.
● İstanbul'daki İlayda Zorlu eylemine polis saldırısı: İlayda Zorlu'nun şüpheli ölümünün ardından İstanbul'da düzenlenen protesto eylemine müdahale eden polis, aralarında Trans Pride ve Kuir Baykuş aktivistlerinin de bulunduğu 35 hak savunucusunu darp ederek gözaltına aldı.
● Üniversitede trans öğrenciye propaganda soruşturması: İstanbul Üniversitesi rektörlüğü, bir trans öğrenci hakkında "terör örgütü propagandası" iddiasıyla disiplin soruşturması açtı. Yönetimin bu ağır suçlamayı "sınavda kopyaya teşebbüs" maddesine dayandırdı.
● Hükümetten BM'nin LGBTİ+ taslakları sorusuna 'Meclis iradesi' gerekçesi: Birleşmiş Milletler'in Türkiye'deki LGBTİ+ karşıtı yasa tasarılarına ilişkin sorularını yanıtlayan hükümet yetkilileri, anayasa değişikliği önerileri ve mevzuat düzenlemelerinin tamamen Meclis’in takdirinde ve iradesinde olduğunu belirterek somut bir güvence vermedi.
● Özgür Genç Kadın aktivisti Eylem Sıla Bayram tutuklandı: Özgür Genç Kadın (ÖGK) aktivisti Eylem Sıla Bayram, ev baskınıyla gözaltına alınmasının ardından çıkarıldığı mahkemece tutuklanarak cezaevine gönderildi.
Hedef göstermeler
Siyasi iktidar ve medya ortaklığı, nisan ayında da LGBTİ+’ları toplumsal bir tehdit gibi sunarak nefret siyasetini körüklemeye devam etti. LGBTİ+’lara yönelik söylemlerde tanıdık olduğumuz "musibet", "kötülük" kavramları yine zikredilirken, palyaço peruğu renklerinin hedef gösterilmesiyle olay yeni bir boyut kazandı.
● Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin: Katıldığı televizyon programında konuşan Bakan Tekin, okullarda LGBTİ+ anlatımına izin vermeyeceğini belirterek LGBTİ+’ları hedef aldı.
● AKP Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman: TÜGVA ve Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi ortaklığında düzenlenen etkinlikte konuşan AKP Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, ulusaşırı dijital şirketleri "cinsiyetsizleştirme" ve "LGBT propagandası" iddialarıyla "kötülüğün anası" olarak nitelendirerek LGBTİ+’ları hedef aldı.
● Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, kamuoyuna açık konuşmasında LGBTİ+’ları "musibet" olarak nitelendirerek hedef gösterdi.
● Takvim gazetesi: Takvim gazetesi yayınladığı haberde, Sabancı Üniversitesi bünyesindeki enstitüleri ve akademisyenleri "militanlaşma", "LGBTİ+ propagandası yapma" ve siyasi yapılanma iddialarıyla hedef gösterdi.
● Günebakış gazetesi: Yayınladığı haberde, Trabzon Ortahisar Belediyesi’ne ait Tünel Akvaryum'da çalışan palyaçonun peruk renklerinin "LGBT renklerini taşıdığını" öne sürerek belediyeyi ve çalışanı hedef gösterdi.
Davaların seyri
Yargı mekanizmasının örgütlenme özgürlüğünü ve hak savunuculuğunu cezalandırma aracına dönüştürüldüğü duruşma salonları, adalet ve varoluş mücadelesi yürüten aktivistlerle doldu. Ertelenen davalar, hapis cezaları ve dernek kapatma tehditlerine karşı LGBTİ+’lar hukuki mücadelelerine devam ediyor.
● Murat Övüç 102 günün ardından serbest bırakıldı: Sosyal medya fenomeni Murat Övüç, hakkında yürütülen soruşturma kapsamında 102 gündür cezaevinde bulunmasının ardından mahkemece adli kontrol şartıyla tahliye edildi.
● Genç LGBTİ+ Derneği davası 14 Ekim'e ertelendi: Genç LGBTİ+ Derneği’nin İzmir'de açılan kapatma davasının ilk duruşmasında savunma yapan Genç LGBTİ+ Derneği aktivistleri ve avukatları, davanın hukuki bir dayanağı olmadığını belirterek derneğin varoluşunun ve temel insan hakları faaliyetlerinin yargılanamayacağını vurguladı. Davanın ikinci duruşması 14 Ekim’de.
● İris Mozalar’ın ‘Cumhurbaşkanına hakaret’ davası 15 Haziran’a ertelendi: 8 Mart Feminist Gece Yürüyüşü’nde gözaltına alınan trans aktivist İris Mozalar hakkında açılan davanın duruşması İstanbul 76. Asliye Ceza Mahkemesi'nde görüldü. Mahkeme, dosyadaki eksikliklerin tamamlanması için davayı 15 Haziran’a erteledi.
● ODTÜ Onur Yürüyüşü davası 22 Eylül’e ertelendi: 2022'deki yürüyüş nedeniyle 38 kişinin yargılandığı davanın yedinci duruşması Ankara 31. Asliye Ceza Mahkemesi'nde görüldü. Mahkeme, savcılığın esasa ilişkin mütalaasını hazırlaması için davayı 22 Eylül’e erteledi.
● Murat Övüç’e sosyal medya paylaşımları nedeniyle 11 ay hapis cezası: Sosyal medya fenomeni Murat Övüç hakkında paylaşımları gerekçe gösterilerek açılan davanın duruşması İstanbul Asliye Ceza Mahkemesi'nde görüldü. Mahkeme, Övüç’e 11 ay 20 gün hapis cezası vererek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verdi.
● Deprem anması davasında Trans Pride aktivistine 10 ay hapis cezası: 6 Şubat deprem anmasına katıldığı için yargılanan Trans Pride aktivisti Yusuf'un karar duruşması görüldü. Mahkeme, Yusuf’a "terör örgütü propagandası yapmak" suçlamasıyla 10 ay hapis cezası vererek hükmün açıklanmasını geri bıraktı.
● Mika Raun tahliye edildi: "Halkın bir kesimini sosyal sınıf, cinsiyet ve benzeri farklılıklara dayanarak alenen aşağılama” iddiasıyla tutuklanan Mika Raun, tahliye edildi.
● BÜLGBTİA+ kapatma davasında Danıştay’dan ret kararı: Boğaziçi Üniversitesi LGBTİ+ Çalışmaları Kulübü’nün (BÜLGBTİA+) kapatılması kararına karşı yapılan temyiz başvurusu Danıştay tarafından reddedildi. Danıştay, Bölge İdare Mahkemesi'nin kararının kesin nitelikte olması gerekçesiyle dosyayı esastan incelemedi.
Etiketler: insan hakları, kadın, medya, kültür sanat, yaşam, nefret suçları, çalışma hayatı, eğitim, kent hakkı, barınma, sosyal hizmet, aile, sağlık, din/inanç, siyaset, heteroseksizm, trans, ikili cinsiyet sistemi, lgbti, eşcinsellik, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
