08/07/2026 | Yazar: Murat Karaçor
LGBTİ+'lara yönelik hak ihlalleri Onur Ayı boyunca yoğunlaştı. Tutuklamalar, erişim engelleri, nefret söylemi, Onur Yürüyüşü yasakları ve gözaltılar; ifade, örgütlenme ve barışçıl toplanma özgürlüğünü hedef aldı.
Fotoğraf: Ankara Onur Yürüyüşü'nden/ÜniKuir
Haziran ayında LGBTİ+'lara yönelik hak ihlalleri Onur Ayı boyunca yoğunlaştı. Kaos GL Genel Yayın Yönetmeni Yıldız Tar'ın tutuklanması, Onur Yürüyüşlerine yönelik yasaklar ve çok sayıda gözaltı; ifade, örgütlenme ve barışçıl toplanma özgürlüğüne yönelik baskının ay boyunca sürdüğünü gösterdi. Sansür uygulamaları ve LGBTİ+ görünürlüğünü hedef alan müdahaleler ise kamusal alanı daha da daralttı.
İhlaller
Onur ayında trans kadın Deniz Soydam'ın intiharı, trans aktivist Duru ve Yıldız Tar'ın tutuklanması, Tek Yön gece kulübünün kapatılması ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi'nde trans kimlikleri hedef alan etkinliğin düzenlenmesi, LGBTİ+'ların yaşamlarının, görünürlüklerinin ve örgütlenme haklarının eş zamanlı olarak hedef alındığı bir tablo ortaya koydu.
● 12. Yargı Paketi: Haziran ayında kamuoyunda tartışılan 12. Yargı Paketi'nde LGBTİ+ karşıtı düzenlemelerin yer alabileceği yönündeki iddialar gündeme geldi. Paketin ikiye bölünebileceği ve LGBTİ+ karşıtı düzenlemelerin ikinci pakete bırakılabileceği konuşulurken, Meclis'e sunulan ilk pakette söz konusu düzenlemelere yer verilmedi.
● Trans kadın Deniz Soydam intihar etti: Mersin'de yaşayan trans kadın Deniz Soydam nefret politikaları, ayrımcılık, güvencesizlik ve yalnızlaştırma nedeniyle intihar etti.
● İstanbul Medeniyet Üniversitesi'nde nefret paneli: Üniversitede düzenlenen bir panelde "transseksüel cerrahi ve pişmanlık" başlığı altında trans kimlikleri hedef alan sunumlar yapıldı.
● Eskişehir Cezaevi'nde LGBTİ+ mahpuslara kötü muamele iddiaları: Eskişehir Cezaevi'nde tutulan LGBTİ+ mahpusların darp, kötü muamele, ayrımcılık ve sağlık hizmetlerine erişimin engellenmesi gibi hak ihlallerine maruz kaldıkları belirtildi.
● Hornet kullanıcısına yönelik soruşturma ve erişim engeli: Bir Hornet kullanıcısı ifadeye çağrılırken, uygulama da bir kez daha erişime engellendi. Haziran ayı içerisinde ayrıca LGBTİ+ odaklı 12 arkadaşlık ve flört uygulamasına daha erişim engeli getirildi.
● Mükremin Gezgin'in Instagram hesabına erişim engeli: Sosyal medya fenomeni Mükremin Gezgin'in Instagram hesabı Türkiye'den erişime engellendi. Kararın, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı başvurusu üzerine alındığı belirtildi.
● Trans aktivist Arjin ifadeye çağrıldı: Trans aktivist Arjin, gökkuşağı bayrağı astığı iddiasıyla ifadeye çağrıldı. Arjin, yaşanan sürecin LGBTİ+ görünürlüğünü hedef aldığını belirtti.
● Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nde fanzine müdahale: Üniversitede ÖGB, LGBTİ+ içerikleri gerekçe göstererek Politik Baykuş Fanzini'nin dağıtımını engellemeye çalıştı.
● Kuşadası Onur Yürüyüşü öncesinde polis baskısı: Kuşadası Onur Yürüyüşü öncesinde polislerin LGBTİ+'ların çalıştıkları işyerlerine giderek kimliklerini ifşa etmeye çalıştığı iddia edildi. Ardından yürüyüş valilik tarafından yasaklandı.
● Ankara'da yargı paketi eylemine müdahale: 12. Yargı Paketi'ne karşı düzenlenen eyleme polis müdahale etti. Dört kişi gözaltına alınırken, LGBTİ+'ların darp edildiği belirtildi.
● Boğaziçi Üniversitesi'nden mezuna yaptırım: Üniversite, trans bayrağı astığı iddiasıyla bir mezunun kampüs kartını beş yıl süreyle iptal etti.
● Trans kadına "hayasızca hareketler" suçlaması: Ankara'da yaşayan bir trans kadın, "hayasızca hareketler" suçlamasıyla polis tarafından karakola götürülerek ifadesi alındı.
● LGBTİ+ örgütlerine yönelik sosyal medya sansürü arttı: Haziran ayında çok sayıda LGBTİ+ örgütü ve hak savunucusunun sosyal medya hesapları erişime engellendi veya kapatıldı. X'te LGBTİ+ dernekleri ile hak savunucularının hesapları, Yıldız Tar, Oğulcan Özgenç, Kaos GL, İstanbul Pride, Ankara Pride, İzmir Pride ve Trans Pride hesapları Türkiye'den erişime engellenirken; Instagram'da Genç LGBTİ+ Derneği, Özgür Renkler Derneği ve Kaos GL'nin hesapları erişime engellendi.
● Yıldız Tar tutuklandı: Kaos GL Genel Yayın Yönetmeni Yıldız Tar, Ankara merkezli soruşturma kapsamında gözaltına alındıktan sonra tutuklandı. Emniyet ifadesinde gazetecilik faaliyetleri ile "Aile Yılı Değil, Direniş Yılı" başlıklı söyleşiyi paylaşmasına ilişkin sorular yöneltildi.
● Trans aktivist Duru tutuklandı: Ankara'da NATO Zirvesi öncesinde düzenlenen operasyon kapsamında gözaltına alınan Ankara Pride gönüllüsü trans aktivist Duru tutuklandı.
● Savcılık İris Mozalar hakkında ceza talep etti: Trans aktivist İris Mozalar'ın "Cumhurbaşkanına hakaret" suçlamasıyla yargılandığı davada savcılık, esas hakkındaki mütalaasında cezalandırılmasını talep etti.
● Demir Leblebi'nden 15 kişi gözaltına alındı: LGBTİ+ içerikli bildiri dağıttıkları gerekçesiyle Demir Leblebi'den 15 kişi gözaltına alındı.
● Onur Yürüyüşleri öncesinde Beyoğlu'nda yasaklar: Trans Onur Yürüyüşü ve 24. İstanbul Onur Yürüyüşü öncesinde Beyoğlu'nda toplantı ve gösteri yasakları ilan edilirken, metro istasyonları ve çok sayıda yol ulaşıma kapatıldı.
● Scarlet Lady kruvaziyer gemisinin Kuşadası seferi yasaklandı: Aydın Valiliği, LGBTİ+ temalı Scarlet Lady isimli kruvaziyer gemisinin Kuşadası seferini yasakladı.
● Tek Yön gece kulübü kapatıldı: İstanbul'da 18 yıldır faaliyet gösteren gey gece kulübü Tek Yön, valilik talimatı doğrultusunda mühürlenerek kapatıldı.
● Trans öğretmenin sözleşmesi yenilenmedi: İstanbul'daki özel bir okulda görev yapan trans öğretmenin iş sözleşmesi yenilenmedi. Aynı süreçte okul müdürü ile rehberlik servisinde görev yapan çalışanların da iş akitleri feshedildi.
Onur yürüyüşlerinde ihlaller
● Kuşadası: 14 Haziran’da Kuşadası’nda LGBTİ+'lar 1. Kuşadası Onur Yürüyüşü'nü gerçekleştirdi. Basın açıklamasının ardından grup dağılırken polis katılımcılara müdahale etti; 6 kişi darp edilerek ters kelepçeyle gözaltına alındı. Yürüyüşte, yasaklara ve polis müdahalesine rağmen eşitlik, özgürlük ve yaşam hakkı talepleri dile getirildi.
● Ankara: LGBTİ+'lar tüm engelleme girişimlerine rağmen 20 Haziran’da 5. Ankara Onur Yürüyüşü'nü gerçekleştirdi. Yürüyüşün ardından polis ara sokaklarda müdahalede bulundu ve 8 kişi gözaltına alındı. Yürüyüşte 12. Yargı Paketi'nde gündeme gelen LGBTİ+ karşıtı düzenlemelere ve nefret politikalarına tepki gösterildi.
● İzmir: İzmir Valiliği, 27 Haziran’da gerçekleşen 14. İzmir Onur Yürüyüşü ve Onur Haftası kapsamında planlanan toplantı, yürüyüş, basın açıklaması ve benzeri tüm açık alan etkinliklerini iki gün süreyle yasakladı. Yasak kararına rağmen bir araya gelen LGBTİ+'lara polis müdahale etti; 36 kişi gözaltına alındı ve haklarında idari para cezası uygulandı.
● İstanbul (Trans Onur Yürüyüşü): 21 Haziran’da, 12. İstanbul Trans Onur Yürüyüşü, valiliğin yasak ve ulaşım kısıtlamalarına rağmen Kadıköy'de gerçekleştirildi. Yürüyüşün ardından polis müdahale etti; aralarında gazeteci ve avukatın da bulunduğu 10 kişi gözaltına alındı.
● İstanbul (Onur Yürüyüşü): Beyoğlu ve Kadıköy'de ilan edilen yasaklara rağmen 24. İstanbul Onur Yürüyüşü 28 Haziran’da gerçekleştirildi. Polis, yürüyüş öncesinde metro istasyonlarını kapattı, ulaşımı kısıtladı ve yürüyüşe müdahale etti. Müdahale sırasında 65 kişi gözaltına alındı.
Hedef göstermeler
LGBTİ+'lar "sapık", "sapkın", "LGBT belası", "ahlaki yozlaşmanın kaynağı", "aile yapısına tehdit" gibi nefret söylemleriyle sistematik biçimde hedef gösterildi. Hak temelli talepleri ve varoluşları, ayrımcı söylemler eşliğinde kamusal alanda itibarsızlaştırılmaya ve meşruiyetsiz gösterilmeye çalışıldı.
● Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan: Yaptığı konuşmada LGBTİ+'ları "insan fıtratına aykırı sapkınlıklar" olarak nitelendirerek gençlerin bu söylemlerle hedef alındığını öne sürdü.
● Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral: LGBTİ+'lara yönelik yasal düzenleme yapılması gerektiğini savunarak LGBTİ+ görünürlüğünün tamamen gündemden çıkarılmasını istedi.
● Büyük Aile Platformu ve yerel aile platformları: Büyük Aile Platformu ile Van, Manisa, Kayseri, İzmir, Erzincan, Bursa, Trabzon ve Adana'daki aile platformları yaptıkları açıklamalarda LGBTİ+'ları aile yapısı ve çocuklar açısından tehdit olarak gösterdi. Platformlar, TBMM'ye LGBTİ+ karşıtı yasal düzenleme çağrısında bulunurken eğitim politikalarının ve çocuklara ilişkin mevzuatın bu doğrultuda değiştirilmesini talep etti.
● AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Büyükgümüş: Dijital hizmetlere ilişkin düzenlemeler yapılması gerektiğini belirterek dijital mecralarda LGBTİ+ içeriklerinin sınırlandırılmasını savundu.
● "Dijital Çağda Aile Olmak" konferansında LGBTİ+'lar hedef gösterildi: Isparta'da Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile Yeşilay tarafından düzenlenen "Dijital Çağda Aile Olmak" konferansında konuşan eğitimci yazar Zekeriya Efiloğlu, "cinsiyetsiz bir nesil yetiştirilmeye çalışılıyor" ifadelerini kullanarak LGBTİ+'ları hedef gösterdi.
● Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı Suat Kılıç Gül: Katıldığı programda yaptığı konuşmada LGBTİ+'ları toplumsal değerler ve aile yapısı üzerinden hedef gösterdi. Gül, "haramların yasal hale geldiğini" öne sürerek LGBTİ+ görünürlüğünü toplumsal ve ahlaki yozlaşmanın bir parçası olarak nitelendirdi.
● Diyetisyen Ersin Özdemir: Katıldığı bir programda, mısır yağı tüketiminin eşcinsel yönelime neden olduğunu öne sürdü. Özdemir ayrıca LGBTİ+ varoluşunu "propaganda" olarak nitelendirerek, bu varoluşun toplum üzerinde bilinçli şekilde yaygınlaştırıldığını iddia eden ifadeler kullandı.
● Anadolu Ajansı Genel Müdürü Serdar Karagöz: "Dijital Anafor: Ekran Bağımsızlığı Zirvesi" kapsamında yaptığı konuşmada, dijital platformların "cinsiyetsizleştirme projeleri" yürüttüğünü öne sürdü. Karagöz, sosyal medyada LGBTİ+ görünürlüğünü "cinsiyetsizleştirme projesi" olarak nitelendirerek LGBTİ+'ları hedef gösterdi.
● Prof. Dr. Zeki Bayraktar: Sağlık Bakanlığı Cinsiyet Değiştirme Denetim ve Değerlendirme Bilimsel Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Zeki Bayraktar, İstanbul Medeniyet Üniversitesi'nde katıldığı söyleşide cinsiyet uyum sürecini "organ sakatlaması" olarak nitelendirdi.
● Baran Dergisi: Dergide, Marmaray'da LGBTİ+ Onur Yürüyüşü sırasında gözaltına alınanlara destek amacıyla yapılan konuşmayı "LGBT propagandası" olarak nitelendirilirken, LGBTİ+'lar "sapık" ifadeleriyle hedef gösterildi ve varoluşları "aile değerlerine" ve "toplumsal ahlaka" yönelik bir tehdit olarak sunuldu.
● Aydınlık yazarı Zerrin Öztürk LGBTİ+'ları hedef gösterdi: Öztürk, LGBTİ+ örgütlerini yabancı fonlarla ilişkilendirerek Türkiye'de "yozlaşma" ve "cinsiyetsizleşme" projesinin parçası olduklarını belirtti. Yazıda, NATO ile LGBTİ+ hakları arasında bağ kurulurken, Onur Yürüyüşü ve LGBTİ+ örgütleri "milli kültür ve ahlak değerlerine tehdit" olarak gösterildi.
Davaların seyri
Haziran ayında LGBTİ+ hak savunucularını ve gazetecileri ilgilendiren davalarda yargı süreçleri uzamaya devam etti. Kaos GL Genel Yayın Yönetmeni Yıldız Tar'ın yargılandığı HDK davasının bir kez daha ertelenmesi öne çıkan gelişmelerden biri olurken, Onur Yürüyüşü davaları ve ifade özgürlüğüne ilişkin yargılamalar da sürdü.
● Yıldız Tar'ın yargılandığı HDK davası yeniden ertelendi: Kaos GL Genel Yayın Yönetmeni Yıldız Tar'ın da sanıkları arasında yer aldığı HDK davasının duruşması görüldü. Mahkeme, tutuklu sanıkların tutukluluk hâlinin devamına karar verirken davayı 24 Kasım 2026 tarihine erteledi.
● Mükremin Gezgin tahliye edildi: Sosyal medya fenomeni Mükremin Gezgin, "müstehcenlik" ve "hayasızca hareketler" suçlamalarıyla tutuklu bulunduğu soruşturma kapsamında tahliye edildi. Sonraki duruşma 8 Ekim 2026 tarihinde görülecek.
● 23. İstanbul Onur Yürüyüşü davası ertelendi: 23. İstanbul Onur Yürüyüşü nedeniyle yargılanan 53 kişinin davasının duruşması görüldü. Mahkeme, eksikliklerin giderilmesi için davayı 4 Aralık 2026 tarihine erteledi.
● İris Mozalar Feminist Gece Yürüyüşü davasında beraat etti: LGBTİ+ aktivisti İris Mozalar'ın 2024 Feminist Gece Yürüyüşü nedeniyle "kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşe katılma" suçlamasıyla yargılandığı davada mahkeme beraat kararı verdi.
● Gazeteci Yusuf Çelik davası ertelendi: Gazeteci Yusuf Çelik'in sosyal medya paylaşımları nedeniyle yargılandığı davada duruşma 21 Ekim 2026 tarihine ertelendi.
Etiketler: insan hakları, kadın, medya, yaşam, nefret suçları, onur yürüyüşü, heteroseksizm, trans, ikili cinsiyet sistemi, lgbti, eşcinsellik, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
