24/03/2026 | Yazar: Kaos GL
Kabul edilen tasarılar, cinsiyet kimliğinin yasal ve beyana dayalı olarak tanınmasını geri almayı ve transların sağlık hizmetlerine erişimini kısıtlamayı hedefliyor.
Portekiz’de milletvekilleri, cinsiyet kimliğinin yasal ve beyana dayalı olarak tanınma hakkını geri almayı ve transların sağlık hizmetlerine erişimini kısıtlamayı amaçlayan 3 trans karşıtı yasa tasarısını oyladı. Portekiz Parlamentosu, 19 ve 20 Mart’ta yapılan görüşmelerin ardından tasarıları, 79’a karşı 151 oyla kabul etti.
Tasarılar, Portekiz’deki sağ partiler tarafından, psikiyatrik değerlendirme gerektirmeden beyana dayalı yasal cinsiyet tanıma imkanı sağlayan kanunu değiştirmek üzere sunuldu. Tasarılar, yasanın beyana dayalı cinsiyet tanıma ilkesini yürürlükten kaldırarak translar için tıbbi tanı şartını yeniden getirmeyi hedefliyor.
Bunun yanı sıra tasarılar, transların sağlık hizmetlerine erişimini kısıtlamayı ve translara yönelik koruma mekanizmalarını zayıflatmayı da öngörüyor. Ayrıca öneriler, resmi belgelerde isim veya cinsiyet hanesini değiştirmek için belirlenen yaş sınırını 16’dan 18’e yükselterek, 18 yaş altındaki kişilerin bu değişiklikleri yapmasını engellemeyi amaçlıyor.
Tasarılardan biri, okullarda LGBTİ+ konularının tartışılmasını yasaklamayı da öngörüyor; düzenleme, hak savunucuları tarafından Macaristan ve Rusya’da kabul edilen “propaganda karşıtı” yasalara benzer bir adım olarak değerlendiriliyor.
“Translar siyasi hedef haline getiriliyor”
Oylama sırasında ise parlamento önünde protesto düzenlendi; 200’den fazla kişi bir araya geldi. Gökkuşağı ve trans bayrakları taşıyan hak savunucuları, “Benim adım bir tartışma konusu değil” ve “Biz birer tanı değiliz” yazılı pankartlar açtı.
Tasarıların yasalaşması halinde, Portekiz’deki transların hakları fiilen geri alınmış olacak.
LGBTİ+ karşıtı tasarılar şimdi, daha kapsamlı şekilde tartışılmak üzere Portekiz’deki Haklar, Özgürlükler ve Güvenceler Komitesi’ne gönderilecek.
ILGA-Avrupa, yasa tasarılarının trans ve interseksleri kontrol edilmesi gereken bir “sorun” olarak gösteren söylemleri araçsallaştırdığını söyledi; Portekiz Parlamentosu’na tasarıların kabul edilmemesi için çağrı yaptı:
“Tasarılar, trans ve interseksleri onur, güvenlik, sağlık hizmetlerine erişim ve tanınma hakkına sahip bireyler olarak görmek yerine, kontrol edilmesi gereken bir “sorun” olarak sunan zararlı söylemleri araçsallaştırmaktadır. Avrupa genelinde, bazı siyasi partilerin benzer taktikler kullanarak trans ve interseks kişileri giderek daha fazla hedef aldığını görüyoruz: “biyolojik cinsiyet”, “aileyi koruma” ve “çocukları koruma” gibi söylemler, Bulgaristan, Slovakya ve Macaristan’da da olduğu gibi, hakların geri alınmasını meşrulaştırmak için kullanılıyor. Portekiz Parlamentosu’na, trans ve intersekslerin daha geniş çaplı demokratik gerilemeleri meşrulaştırmak için siyasi hedef haline getirildiği ülkeler listesine katılmama çağrısında bulunuyoruz. Portekiz Parlamentosu’nun tüm üyelerini bu yasa tasarılarını bütünüyle reddetmeye çağırıyoruz.”
Kaynak: GCN (Gay Community News)
Etiketler: insan hakları, yaşam, sağlık, siyaset, dünyadan, sağlık hakkı, anayasa, trans, lgbti, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
