30/01/2026 | Yazar: Kaos GL
Rapora göre; 2025 yılında en az 290 insan hakları savunucusu baskıya maruz kaldı, en az 7 örgüt hedef alındı. En az 33 insan hakları savunucusu yargısal tacize maruz bırakılırken; en az 81 insan hakları savunucusu ise gözaltına alındı.
Türkiye İnsan Hakları Vakfı, 1 Mart-1 Aralık 2025 tarihlerini kapsayan “Türkiye’deki İnsan Hakları Savunucularının 2025 Yılında Karşılaştığı Baskı, Engel ve Zorluklar” raporunu yayınladı. Rapor, Türkiye’de son yıllarda artarak devam eden insan hakları savunucularına yönelik baskı, zorluk ve engelleri görünür kılmak ve insan hakları savunucuları ile dayanışmayı güçlendirmek amacıyla hazırlandı.
Rapor ile 2025 yılı boyunca insan hakları savunucularına ve insan hakları örgütlerine yönelik baskı ve engellemelerin belgelenmesi; baskıların hangi örüntüler üzerinden üretildiğinin ortaya koyulması amaçlanıyor.
Rapor; Doğu Anadolu, Ege, Güneydoğu Anadolu, İç Anadolu, Marmara ve 2023 yılındaki depremlerden etkilenen illerin yer aldığı Deprem Bölgesi’nde, insan hakları savunucularına yönelik baskı ve zorlukları tespit etmek ve insan hakları savunucuları ile dayanışmayı güçlendirmek amacıyla kurulan Bölgesel Dayanışma ve İşbirliği Grupları tarafından edinilen verilere dayanıyor.
En az 290 insan hakları savunucusu baskıya maruz kaldı
Rapora göre; raporlama döneminde, insan hakları alanındaki faaliyetleri nedeniyle en az 290 insan hakları savunucusu baskı, zorluk ve engellemelerden en az birine maruz kaldı. En az 7 örgüt ise, insan hakları alanındaki faaliyetleri nedeniyle doğrudan ya da dolaylı olarak hedef alındı, yargısal ve idari tacize maruz bırakıldı.
İnsan hakları savunucularına ve insan hakları örgütlerine ek olarak; 6 farklı şehirde, insan hakları ihlallerine dikkat çekmek ve/veya insan hakları ihlallerini protesto etmek amacıyla organize edilen yürüyüş, toplantı, protesto gibi en az 46 etkinlik engellendi.
Raporlama döneminde, insan hakları savunucularının yargısal tacize maruz bırakıldığı 299 vaka kaydedildi; en az 81 insan hakları savunucusu gözaltına alındı. Kaydedilen vakalarda, insan hakları savunucularının en az 1 gün, en fazla ise 3 gün gözaltında tutuldukları görüldü.
En az 33 insan hakları savunucusu yargısal tacize maruz bırakıldı
En az 33 insan hakları savunucusu, insan hakları savunuculuğu faaliyetleri gerekçe gösterilerek başlatılan ceza soruşturmaları aracılığıyla yargısal tacize maruz bırakıldı; en az 14 insan hakları savunucusu, raporlama döneminde yürüttükleri gözlem çalışmaları gerekçe gösterilerek ceza soruşturmalarına maruz bırakıldı.
Sivil toplum örgütlerine yönelik yargısal taciz alanında ise aralarında İstanbul Barosu ve Tarlabaşı Toplumunu Destekleme Derneği’nin de olduğu en az 7 sivil toplum örgütü, doğrudan ve dolaylı olarak yargı tacizine maruz bırakıldı.
Raporda ortaya konulan sayısal bulgular ve vaka örnekleri, insan hakları savunuculuğu faaliyetlerinin meşru niteliğinin fiilen tanınmadığını; insan hakları ihlallerini izleme, belgeleme ve kamuoyuna aktarma faaliyetlerinin yargısal ve idari araçlarla sistematik biçimde hedef alındığını gösterdi. 2025 verileri, Türkiye’de insan hakları savunucularının uluslararası hukukta güvence altına alınmış haklarını kullanırken karşılaştıkları baskıların münferit değil, öngörülebilir ve tekrar eden örüntüler halinde ortaya çıktığını gösterdi.
Raporun tamamına ulaşmak için tıklayın.
Etiketler: insan hakları, kadın, medya, yaşam, nefret suçları, siyaset, trans, lgbti, ifade özgürlüğü, örgütlenme özgürlüğü
