07/07/2026 | Yazar: Murat Karaçor
Mayıs ayında LGBTİ+'lar ifade, örgütlenme ve barışçıl toplanma özgürlüğüne yönelik hak ihlalleriyle karşı karşıya kaldı.
İhlaller
Mayıs ayında LGBTİ+'ların ifade, örgütlenme ve barışçıl toplanma özgürlüğüne yönelik ihlaller farklı boyutlar kazandı. 1 Mayıs'ta gökkuşağı bayrakları polis müdahalesi ve engellemelerle karşılaşırken, gözaltında işkence iddiaları, sansür uygulamaları ve üniversitelerde LGBTİ+ etkinliklerine yönelik müdahaleler mayıs boyunca devam etti.
● Demir Leblebi’nin sosyal medya hesabına erişim engeli: Mayıs ayında LGBTİ+ görünürlüğüne yönelik sansür uygulamaları devam etti. LGBTİ+ hakları alanında içerik üreten Demir Leblebi'nin X hesabına erişim engeli getirildi. Böylece LGBTİ+ görünürlüğünü sağlayan sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engellerine bir yenisi daha eklendi.
● Eylem Sıla Bayram'a işkence: 1 Mayıs öncesinde gözaltına alınarak tutuklanan trans aktivist Eylem Sıla Bayram, gözaltında işkence gördüğünü ve altı gün boyunca ailesiyle görüştürülmediğini açıkladı. Hakkında açılan soruşturmada polis üniformasına bulaşan kan "mala zarar verme" suçlamasına gerekçe gösterildi. Hak örgütleri, Bayram'ın maruz kaldığı hak ihlallerine dikkat çekerek serbest bırakılması çağrısında bulundu.
● Hükümet, Genç LGBTİ+ Derneği'nin kapatılmasını BM'ye savundu: Türkiye, Birleşmiş Milletler'in Genç LGBTİ+ Derneği'nin kapatılmasına ilişkin sorularına verdiği yanıtta, kapatma kararını "genel ahlak" ve "kamu düzeni" gerekçeleriyle savundu. Yanıt, örgütlenme özgürlüğüne yönelik uluslararası eleştirilere verilen resmi cevap olarak kayıtlara geçti.
● "Aile ve Nüfus On Yılı" genelgesi yürürlüğe girdi: Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan "Aile ve Nüfus On Yılı" genelgesiyle aile politikalarına ilişkin yeni yol haritası açıklandı. Genelgede yer verilen "cinsiyetsizleştirme" söylemi nedeniyle insan hakları ve kadın örgütleri, LGBTİ+'ları hedef alan politikaların kurumsallaşacağı uyarısında bulundu.
● Cinayet davasında homofobik savunma: Aksaray'da öldürülen jeoloji mühendisine ilişkin davada sanık, savunmasında mağdurun cinsel yönelimine ilişkin homofobik ifadeler kullandı. Duruşmada kullanılan ayrımcı söylemler, yargı süreçlerinde nefret söyleminin görünürlüğünü bir kez daha ortaya koydu.
● Ege Üniversitesi'nde Onur Pikniği'ne müdahale: Ege Üniversitesi'nde düzenlenmek istenen 5. Onur Pikniği'ne özel güvenlik görevlileri ve polis müdahale etti. Öğrenciler, kampüs içerisinde ablukaya alındıklarını ve etkinliğin güvenlik güçleri tarafından engellendiğini duyurdu.
● Poyraz Esen dosyasında takipsizlik kararına itiraz: Sincan Kadın Kapalı Cezaevi'nde ölen trans mahpus Poyraz Esen'in ölümüne ilişkin soruşturmada verilen takipsizlik kararına hukuk örgütleri tepki gösterdi. Hukukçular etkin soruşturma yürütülmesini talep ederek kararın yeniden değerlendirilmesini istedi.
● Trafikte homofobik hakaret iddiası: İstanbul'da Fatih Sultan Mehmet Köprüsü yolunda yaşanan tartışmada, kendisini sivil polis olarak tanıttığı öne sürülen bir kişinin bir sürücüye homofobik hakaretlerde bulunduğu iddia edildi. Sürücü, "Bana gay dedi, top dedi" sözleriyle yaşanan ayrımcı söyleme tepki gösterdi.
1 Mayıs eylemlerinde ihlaller
● İstanbul: İstanbul'da 1 Mayıs kutlamalarına yönelik polis müdahalesinde LGBTİ+'lar da gözaltına alındı. LGBTİ+’lar, polis ablukası ve gözaltılara rağmen gökkuşağı bayraklarıyla emek, eşitlik ve özgürlük taleplerini dile getirdi.● İzmir: İzmir'de 1 Mayıs alanında gökkuşağı bayraklarıyla yer alan LGBTİ+'lar, emek mücadelesi ile LGBTİ+ hakları mücadelesinin ortaklığını vurguladı. Alanda gökkuşağı bayraklarına yönelik engelleme girişimleri yaşanırken, LGBTİ+'lar görünürlüklerini korudu.
● Bursa: Bursa'daki 1 Mayıs kutlamalarında gökkuşağı renkli şemsiyeyle alana girmek isteyen bir yurttaş polis tarafından engellendi. Polis, gökkuşağı renkli şemsiyenin yerine siyah bir şemsiye verilmesi koşuluyla yurttaşın alana girişine izin verdi.
● Kuşadası: Kuşadası'nda gökkuşağı bayrağı taşıyan LGBTİ+ aktivistler, polis tarafından tutanak tutulacağı belirtilerek uyarıldı. Polis müdahalesine rağmen LGBTİ+'lar gökkuşağı bayrağıyla 1 Mayıs alanında görünürlüklerini sürdürdü.
● Çanakkale: Çanakkale Pride, 1 Mayıs'ta LGBTİ+'ların devlet ve kolluk baskısıyla karşı karşıya kaldığını açıkladı. Açıklamada, sansür, görünmez kılma politikaları ile gözaltı ve tutuklamalara rağmen mücadeleyi sürdürecekleri belirtildi.
Hedef göstermeler
LGBTİ+'lar, iktidar temsilcileri, siyasi parti liderleri, medya kuruluşları ve çeşitli sivil toplum temsilcileri tarafından sistematik biçimde hedef gösterildi. "Aile ve Nüfus 10 Yılı" politikaları ve "aileyi koruma" söylemi LGBTİ+ karşıtı nefret söyleminin temel dayanaklarından biri haline gelirken, LGBTİ+ hakları ve örgütlenmesi kamusal alanda kriminalize edilmeye çalışıldı.
● Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Aile ve Nüfus 10 Yılı Vizyon Tanıtım Programı"nda yaptığı konuşmada LGBTİ+'ları "cinsiyetsizleştirme" söylemi üzerinden hedef gösterdi. Erdoğan ayrıca mayıs ayının son haftasını "Milli Aile Haftası" ilan ederek LGBTİ+ karşıtı söylemlerini sürdürdü.
● İçişleri Bakan Yardımcısı Bülent Turan: LGBTİ+'ları toplumsal ve demografik bir tehdit olarak gösteren açıklamalarda bulundu. Turan, LGBTİ+ karşıtı ifadelerini güvenlik ve nüfus politikalarıyla ilişkilendirdi.
● Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan: LGBTİ+'ları "ahlaki erozyon" söylemiyle toplumsal tehdit olarak gösterdi. Erbakan, seçim vaatleri arasında LGBTİ+ karşıtı politikaları da sıraladı.
● BBP Genel Başkanı Mustafa Destici: Destici, konuşmasında LGBTİ+'lara yönelik aşağılayıcı ve ayrımcı ifadeler kullandı. Destici, LGBTİ+ karşıtı söylemlerini kamuoyuna açık konuşmalarında sürdürdü.
● AKP Grup Başkanvekili Bahadır Yenişehirlioğlu: "Aile ve Nüfus 10 Yılı" vizyonunu savunduğu açıklamasında LGBTİ+'ları hedef alan söylemleri yineledi. Açıklamada aile politikaları LGBTİ+ karşıtlığı üzerinden temellendirildi.
● Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu: Davutoğlu, LGBTİ+ karşıtı kampanyalarıyla bilinen Büyük Aile Platformu'na destek açıklaması yaptı. Davutoğlu, platformun aile politikalarına ilişkin açıklamalarını sahiplendi.
● AKP Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman: "Cinsiyetsizleştirme" söylemi üzerinden LGBTİ+’ları hedef aldı. Yayman, LGBTİ+ varoluşunu "propaganda" olarak nitelendirdi.
● Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ: Özdağ, LGBTİ+'ları “teşvik” etmeyeceklerini söylerken LGBTİ+ karşıtı söylemlerini sürdürdü. Açıklamasında özel yaşama ilişkin anayasal haklara da değindi.
● Merve Özbey LGBTİ+ haklarına verdiği destek nedeniyle hedef gösterildi: AK Parti Gençlik Kolları'nın düzenleyeceği etkinlikte sahne alacağı açıklanan şarkıcı Merve Özbey, daha önce LGBTİ+ haklarına verdiği destek nedeniyle hedef gösterildi.
● Birlikte İleri Derneği Başkanı Hukukçu Latif Cem Baran: Merhaba Gazetesi'ne konuşan Birlikte İleri Derneği Genel Başkanı Hukukçu Latif Cem Baran, LGBTİ+'lara yönelik yasal düzenlemeler yapılması gerektiğini savundu. Baran, LGBTİ+ görünürlüğünün ve örgütlenmesinin sınırlandırılmasını isteyen açıklamalar yaparak mevcut mevzuatın değiştirilmesi çağrısında bulundu.
● Prof. Dr. Mustafa Tekin: Köşe yazısında toplumsal cinsiyet eşitliği ve queer kuramını hedef aldı. Tekin, biyolojik cinsiyet dışında kimlikleri reddeden ifadeler kullanarak LGBTİ+ haklarını ve toplumsal cinsiyet çalışmalarını hedef gösterdi.
● Mira Haber: Dil öğrenme uygulaması Duolingo'nun eğitim içeriklerini konu alan haberinde LGBTİ+'ları "sapkınlık" söylemleriyle hedef aldı.
● Bursa TV: Yayımladığı haberde LGBTİ+ derneklerini faaliyetleri ve yasal statüleri üzerinden hedef gösterdi. Haberde, LGBTİ+ derneklerinin faaliyetleri kamuoyunda tartışmaya açılarak ayrımcı bir çerçevede sunuldu.
● Aydınlık Gazetesi ve Haber7: Yayımladıkları haberlerde LGBTİ+ örgütlerini yabancı fonlar üzerinden hedef gösterdi. Haberlerde, LGBTİ+ örgütlerinin faaliyetleri şüpheli gösterilerek kamuoyunda kriminalize edilmeye çalışıldı.
● AK Parti Kadın Kolları Başkanı Tuğba Işık Ercan: Kütahya'da yaptığı konuşmada "Aileyi koruma" söylemi üzerinden LGBTİ+ karşıtı açıklamalarda bulundu.
● Memur-Sen Kırşehir İl Temsilcisi Yusuf Yavuz: Yaptığı açıklamada LGBTİ+'ları aile yapısı ve toplumsal değerlere yönelik tehdit olarak gösterdi. Kamu kurumlarının da bu doğrultuda hareket etmesi gerektiğini savundu.
● Mil-Diyanet Sen Genel Başkanı Celaleddin Gül: LGBTİ+'ları toplumsal sorunlarla ilişkilendiren açıklamalar yaparak Diyanet İşleri Başkanlığı'nı LGBTİ+'lara karşı harekete geçmeye çağırdı.
Davaların seyri
Mayıs ayında ifade özgürlüğü ve LGBTİ+ hak savunuculuğunu ilgilendiren davalarda önemli kararlar çıktı. 17 Mayıs Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Defne Güzel'in ilk duruşmada beraat etmesi öne çıkan gelişmelerden biri olurken, polis şiddeti ve işkence iddialarının gündeme geldiği davalarda ise yargılamalar devam etti.
● Defne Güzel ilk duruşmada beraat etti: 17 Mayıs Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Defne Güzel'in, derneğin interseks haklarına ilişkin çeviri yayını ve iklim krizi ile ilgili bir sergi kataloğu nedeniyle "genel ahlaka aykırılık" iddiasıyla yargılandığı davanın ilk duruşması görüldü. Savcılık delil yetersizliği nedeniyle beraat talep ederken, mahkeme Güzel'in beraatine karar verdi.
● Mabel Matiz beraat etti: Şarkıcı Mabel Matiz hakkında "müstehcenlik" suçlamasıyla açılan davada mahkeme beraat kararı verdi. Mahkeme, isnat edilen suçun yasal unsurlarının oluşmadığına hükmetti.
● 20 Kasım eylemi davası ertelendi: 20 Kasım Nefret Suçu Mağduru Transları Anma Günü eylemi nedeniyle yargılanan aktivistlerin davasının ilk duruşması görüldü. Sanıklar duruşmada gözaltında maruz kaldıkları polis şiddeti ve işkenceyi anlattı. Mahkeme, dosyadaki eksikliklerin giderilmesi için davayı 14 Ekim 2026 saat 10.00'a erteledi.
● Av. Hayriye Kara davası ertelendi: 2025 İstanbul Onur Yürüyüşü'nde gözaltına alınan avukat Hayriye Kara'nın açtığı tazminat davasında dinlenen tanıklar, gözaltı sırasında polis şiddeti ve işkenceye maruz bırakıldıklarını anlattı. Tanık beyanlarında, Kara'nın duvara vurularak ters kelepçelendiği ve gözaltı sürecinde kötü muamele gördüğü ifade edildi. Dava 20 Ekim saat 10.00’a bırakıldı.
Etiketler: insan hakları, kadın, medya, yaşam, heteroseksizm, trans, ikili cinsiyet sistemi, lgbti, eşcinsellik, gey, biseksüel, interseks
