08/04/2026 | Yazar: Kaos GL
Cumhurbaşkanının onayını alan yasa tasarısı ile transların yasal olarak tanınma sürecine ilişkin değişiklikler yapılacak; cinsiyet kimliğinin belirlenmesi için tıbbi kurul şartı getirilecek.
Hindistan, trans haklarını kısıtlayan yasa tasarısını kabul etti; tasarı, 28 Mart’ta cumhurbaşkanının onayını aldı.
Yasa; transların cinsiyet kimliklerini beyana dayalı olarak belirleme hakkını kaldırmayı ve “cinsiyetin belirlenmesi” için tıbbi bir kurul tarafından muayene yapılmasını öngörüyor.
Yasa ile transların yasal olarak tanınma sürecine ilişkin değişiklikler yapılacak. Yasaya göre, transların kimlik belgesi alabilmek için ilçe kaymakamına başvurması gerekecek; belge, yalnızca belirlenmiş bir tıbbi kurulun tavsiyesi üzerine verilebilecek. Kurul, kıdemli bir tıbbi görevli başkanlığında oluşturulacak ve diğer uzmanları da içerebilecek. Bu belgeyi alan kişiler, resmi evraklarda adlarını değiştirme hakkına sahip olacak.
Yasa, bazı suçlar için daha ağır cezalar da getiriyor. Bir kişinin kaçırma, zorla alıkoyma ya da fiziksel zarar yoluyla “trans kimliğini benimsemeye zorlanması” durumunda, suçun ağırlığına ve kişinin yetişkin ya da çocuk olmasına bağlı olarak 10 yıldan müebbet hapse kadar değişen hapis cezaları ve para cezaları öngörülüyor. Ayrıca tıbbi kurumların cinsiyet uyum ameliyatlarını ilçe kaymakamına bildirmesi zorunlu hale getiriliyor ve bu tür işlemler sonrasında kişilerin kimlik belgelerini yeniden düzenletmeleri şart koşuluyor.
“Trans hakları için büyük bir gerileme”
Hindistan Seçim Komisyonu, 2009 yılında eyaletlere seçmen kayıt formlarını değiştirerek “diğer” kategorisini ekleme talimatı vermiş ve kendisini kadın ya da erkek olarak tanımlamayan kişilerin bu şekilde kayıt yaptırmasına olanak tanımıştı. Hindistan Yüksek Mahkemesi ise 2014 yılında aldığı NALSA kararında, transları “üçüncü cinsiyet” olarak tanımış ve cinsiyet kimliğini beyana dayalı olarak belirleme hakkını kabul etmişti.
Yargıç Kalavamkodath Sivasankara Radhakrishna Panicker, “transların üçüncü cinsiyet olarak tanınmasının sosyal ya da tıbbi değil, bir insan hakları meselesi olduğunu” ifade etmişti. Parlamento ise 2019 yılında trans haklarını koruyan yasayı kabul etmişti.
Yüksek Mahkeme tarafından oluşturulan bir danışma komitesi ve eski Delhi Yüksek Mahkemesi yargıcı Asha Menon, hükümeti trans karşıtı yasayı geri çekmeye çağırdı. Komite, cinsiyet kimliğini beyana dayalı olarak belirleme hakkının reddedilmesinin, NALSA kararına aykırı olduğunu belirtti.
Menon, 25 Mart’ta Sosyal Adalet Bakanı Virendra Kumar’a komitenin kararını ileten bir mektup yazdı. The Hindu gazetesine göre komite, değişikliği “büyük bir şok” ve transların toplumsal hayata dahil edilmesine yönelik çabalar için “büyük bir gerileme” olarak nitelendirdi.
“Kazanılan hakları tersine çevirmeyi amaçlıyor”
LGBTİ+ haklarını Hindistan’ın kültürel ve anayasal çerçevesi içinde savunmayı amaçlayan bir örgüt olan Queer Hindu Alliance da yasa tasarısına ilişkin endişelerini dile getirdi:
“Hindistan Yüksek Mahkemesi, 2014 yılında trans topluluğunun kaygılarını tanıdı. NALSA kararı, bir kişinin kim olduğunu, sadece kendisinin bildiğini kabul etti. Yasa, bunu tersine çevirmeyi amaçlıyor. Queer Hindu Alliance, yasayı temel insan onuru açısından son derece sorunlu buluyor.”
Hindistan’da LGBTİ+ hakları aktivisti Harish Iyer ise Washington Blade’e yaptığı açıklamada değişikliğin “sadece bir geri adım değil, aynı zamanda Yüksek Mahkeme’ye yönelik açık ve kibirli bir hakaret” olduğunu söyledi:
“NALSA kararı bize cinsiyet kimliğini beyana dayalı olarak belirleme hakkı gibi temel bir onur kazandırdı, aynaya bakıp ‘Ben buyum’ diyebilme hakkı. Bu değişiklik bizi karanlık çağlara geri sürüklüyor ve bedenlerimiz üzerindeki özerkliği devlet görevlileri ve tıbbi kurullara teslim ediyor. Ama en absürt olan şu: Bir kişinin trans olup olmadığı herhangi bir fiziksel testle belirlenemez. Bir insan zihnini nasıl teşhis edeceksiniz? Sadece cinsiyet uyum ameliyatı geçirenleri mi trans olarak kabul edecekler? Oysa bu, trans olmanın tanımı değildir; uyum süreci bir tercih ve ayrıcalıktır, kimliğin ön koşulu değildir.”
Kaynak: Washington Blade
Etiketler: insan hakları, yaşam, sağlık, siyaset, dünyadan, sağlık hakkı, anayasa, trans, ikili cinsiyet sistemi, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
