02/03/2026 | Yazar: Kaos GL
Afetlerin toplumsal cinsiyet eşitliği temelinde yeniden yapılandırılması için KADAV tarafından düzenlenen kurultay, “mor, yeşil, kamucu politikalar” çağrısıyla 28 Şubat-1Mart tarihlerinde İstanbul’da yapıldı.
Kadınlarla Dayanışma Vakfı’nın (KADAV) “Afetler ve Kadın Politikaları Kurultayı”, 28 Şubat-1 Mart tarihlerinde İstanbul’da yapıldı. Afetlerin toplumsal cinsiyet eşitliği temelinde, riskleri azaltmak ve önlemek anlayışıyla yeniden yapılandırılması için düzenlenen kurultaya; çoğunluğu kadın örgütlenmeleri olmak üzere, ekoloji, LGBTİ+ hakları, engelli hakları gibi çeşitli çalışma alanından sivil toplum örgütleri, siyasi partiler, barolar, sendikalar, meslek odaları ve yerel yönetimlerin temsilcilerinin yanı sıra; çeşitli meslek alanlarından uzmanlar, akademisyenler, bağımsız feministler ve aktivistler katıldı.
Afetler ve Kadın Politikaları Kurultayı’nın internet sitesinde yer alan habere göre; açılış konuşması, Avukat Hülya Gülbahar tarafından yapıldı. Kurultayın ana teması olan mor, yeşil ve kamucu afet politikalarının genel çerçevesini çizen Gülbahar, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:
“Mevcut düzende yoksullar, kadınlar, çocuklar, yaşlılar, engelliler gibi eşitsizliklere maruz bırakılan toplumsal kesimler afetler sonrasında tamamen unutuluyor. Kaynaklar ise kamusal yarar gözetilerek değil, rant ve kâr mantığıyla dağıtılıyor. Böylece bir yıkımın yaraları sarılmadan, bir sonraki yıkımın zemini hazırlanıyor.”
Ortak mücadelenin önemini vurgulayan Gülbahar, bakım emeğini ve toplumsal cinsiyet eşitliğini merkeze alan mor perspektif, doğayla uyumlu ve iklim krizini gözeten yeşil perspektif ve haklar temelinde kamusal sorumluluğu esas alan kamucu perspektifin afetlere dirençli geleceğin yol haritası olduğunu belirtti:
“Sadece binaları değil, hayatı yeniden kurmayı savunuyoruz, ne afetler kader ne de eşitsizlikler kaderdir, enkaz kaldırmayı değil, eşitsizlikleri kaldırmayı hedefliyoruz, bu yüzden buradayız.”
“Eşitsizlikleri kaldırmayı hedefliyoruz”
Kurultayda, Prof. Dr. Nüket Paksoy Erbaydar’ın kolaylaştırıcılığında “Türkiye’de Afet Yönetimi Neden Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Perspektifine İhtiyaç Duyuyor?” başlığı üzerine tartışıldı. N. Dilara Ar Mutlu, Dr. Ecehan Balta ve Doçent Dr. Sevgi Uçan Çubukçu’nun konuşmacı olduğu panelde, mevzuat ile uygulama arasındaki yapısal boşluklar ele alındı, afetlerin kadınlar üzerindeki çok boyutlu etkileri ortaya konuldu.
“Mor–Yeşil–Kamucu Ekonomi Tahayyülünün Eşitlikçi Afet Risk Yönetimindeki Yeri” paneliyle devam eden kurultayda Prof. Özlem Onaran, afet sonrası kadın yoksullaşmasının tesadüfi değil, bakım emeğinin görünmezliği, güvencesiz istihdam ve piyasa bağımlılığı gibi yapısal nedenlere dayandığını ifade etti. Panelde İBB Kent Konseyi başkanı Mimar Tülin Hadi, afet sonrası yeniden inşa süreçlerinde planlı ve ekolojik şehircilik, katılımcı planlama, kadınlar için güvenli yeniden inşa modellerini anlattı. Dr. Lütfiye Zeynep Beşpınar ise, afet öncesi, acil durum yönetimi sırası ve sonrası için yerel hizmet modellerini ele aldı.
Sosyolog Özgür Başpınar Aktükün’ün kolaylaştırıcılığında düzenlenen “Otoriterleşen Dünyada Bakım Emeği, Krizler ve Kadınların Politik Gücü” başlıklı üçüncü panelde ise; afet ve kriz dönemlerinde bakım emeğinin görünmezliğinin politik bir sorun olduğu, kadınların ücretsiz olarak taşımakta oldukları bakım yükünün kriz süreçlerinde kamusal sosyal hizmetlerin zayıflamasıyla daha da ağırlaştığı belirtildi.
Kurultayın birinci günü feminist bir afet politikası için ortak dilin ve ortak mücadelenin güçlendirilmesi çağrısıyla sonlandı; toplumsal cinsiyet eşitliğini merkeze almayan hiçbir afet yönetimi modelinin dayanıklı olamayacağı kaydedildi.
Kurultayın ikinci gününde düzenlenen atölyelerde; barınma hakkı, toplanma alanları, geçici barınma alanları ve toplumsal cinsiyet, afetlerde kadın sağlığı, hukuk, mevzuat, hak ihlalleri ve başvuru mekanizmaları, istihdam ve ekonomik şiddet, cinsiyet temelli şiddet ve afet sırası ve sonrasında koruma mekanizmaları, hak temelli ve eşitlikçi gönüllülük ile acil yardım mekanizmaları ve eşit temsil başlıkları ele alındı.
Etiketler: insan hakları, kadın, yaşam, aile, siyaset, anayasa, lgbti
