26/08/2026 | Yazar: Oğulcan Özgenç
Kaos GL’nin ulaştığı belgeye göre; Nüfus Politikaları Kurulu’nun hazırlığı süren eylem planında, cinsiyet uyum ameliyatlarının yasaklanmasından transların evlat edinme ve koruyucu aile olmasının engellenmesine kadar LGBTİ+’ların haklarını hedef alan düzenlemeler yer alıyor.
Fotoğraf: Fulya Oral / csgorselarsiv.org
Aralık 2024'te kurulan Nüfus Politikaları Kurulu'nun hazırlığı süren eylem planına ilişkin resmi yazışmalarda, LGBTİ+'ların haklarını doğrudan hedef alan düzenlemelere yönelik müzakerelerin sürdüğü ortaya çıktı.
KaosGL.org'un ulaştığı 26 Ağustos 2026 tarihli "Nüfus Politikaları Kurulu Eylem Planı" konulu resmi yazıya göre, cinsiyet uyum sürecinde ameliyat için öngörülen yaş sınırının 18'den 25'e yükseltilmesi ya da ameliyatın tamamen yasaklanması müzakere ediliyor. Nüfus Politikaları Kurulu'nun dördüncü toplantısında gündeme gelen ve hazırlık çalışmaları devam eden eylem planında ayrıca cinsiyet uyum sürecini tamamlayan kişilerin evlat edinmesinin ve koruyucu aile olmasının engellenmesine yönelik düzenlemeler ile "mevzuatta aile dostu olmayan tüm unsurların taranarak temizlenmesi" önerisi de yer alıyor.
Cinsiyet uyum süreci yine hedefte!
Hazırlığı süren eylem planının "Mevzuat" başlığında, daha önce yargı paketleriyle de gündeme gelen cinsiyet uyum sürecindeki ameliyatlara ilişkin yaş sınırının 18'den 25'e yükseltilmesi ya da ameliyatların tamamen yasaklanması öneriliyor.
Söz konusu düzenlemenin sorumlu kurumu olarak Adalet Bakanlığı gösterilirken, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı da ilgili kurumlar arasında sıralanıyor. Öneriye ilişkin müzakereler devam ediyor.
Eylem planında ayrıca cinsiyet uyum sürecinde alınan "ameliyat uygundur" sonucunu içeren sağlık kurulu raporunun "somut kriterlere bağlanması" öneriliyor. Heyet raporu için en az bir yıllık takip süresi getirilmesi de müzakere edilen düzenlemeler arasında.
Transların evlat edinmesi ve koruyucu aile olması engellenmek isteniyor
Hazırlığı süren eylem planındaki bir başka düzenleme ise cinsiyet uyum sürecini tamamlayan kişilerin aile kurma ve çocuklarla ilgili haklarını hedef alıyor.
Belgelerde, cinsiyet uyum sürecini tamamlayan kişilerin "alt soyunun olmaması" ile cinsiyet uyum süreci sonrasında çocuk evlat edinme ve koruyucu aile olma gibi konularda "engelleyici düzenleme getirilmesi" öneriliyor.
Eylem planında "cinsiyet gelişim bozukluğu olanlar için ayrı bir düzenlemenin yapılması" da müzakere edilen mevzuat başlıkları arasında bulunuyor.
Kurul'un hazırlığı süren eylem planında mevcut mevzuatın bütünüyle "aile" perspektifinden yeniden gözden geçirilmesine ilişkin bir öneri de bulunuyor.
“Erken yaşta evlilik” ifadesini değiştirmek için sosyal bilimcilerle çalışma önerisi
Hazırlığı süren eylem planında, aile ve nüfus politikalarının medya ve kültür alanındaki görünürlüğünü artırmaya yönelik öneriler de yer alıyor. Öneriler arasında, İletişim Başkanlığı ile birlikte dizi yapımcılarıyla bir araya gelerek senaryolara yönelik fikir geliştirilmesi ve "aile ve nüfus kavramlarına destek olan yapımlara teşvik verilmesi" bulunuyor.
Eylem planında ayrıca "erken yaşta evlilik" ifadesinin yerine kullanılabilecek yeni bir kavramın sosyal bilimcilerle birlikte çalışılması öneriliyor.
Nüfus Politikaları Kurulu nedir, ne yapar?
Nüfus Politikaları Kurulu, Türkiye'deki “demografik gelişmeleri izlemek, doğurganlık hızını nüfusun yenilenme seviyesinin üzerinde tutmak ve aile kurumunu güçlendirmek” amacıyla Aralık 2024'te Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde kuruldu.
Kurulun görevleri arasında “nüfus yapısındaki değişimleri ve doğurganlık oranındaki azalmanın nedenlerini incelemek, dinamik nüfus yapısının korunmasına yönelik kısa, orta ve uzun vadeli politikalar geliştirmek ve bu alandaki çalışmaların kamu kurumları arasında eşgüdüm içinde yürütülmesini sağlamak” bulunuyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlık ettiği Kurul; Adalet, Aile ve Sosyal Hizmetler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Gençlik ve Spor, Hazine ve Maliye, İçişleri, Milli Eğitim ve Sağlık bakanları ile Diyanet İşleri, İletişim, Strateji ve Bütçe ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) başkanlarından oluşuyor.
LGBTİ+ karşıtı öneriler tepkilerin ardından geri çekilmişti
LGBTİ+’ların haklarını hedef alan benzer düzenlemeler daha önce 10., 11. ve 12. Yargı Paketlerinin hazırlık süreçlerinde de gündeme geldi. Taslaklarda, cinsiyet uyum sürecinde yaş sınırının 18’den 25’e çıkarılması ve sürecin zorlaştırılmasının yanı sıra, “doğuştan gelen biyolojik cinsiyete aykırı tutum ve davranışta bulunma” ya da bunu “teşvik etme, övme veya özendirme” gerekçesiyle bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngören düzenlemeler yer aldı. Aynı cinsiyetten kişilerin nişan veya evlilik töreni yapmasının da hapis cezasıyla cezalandırılması gündeme geldi.
12. Yargı Paketi hazırlıklarında ise çocuk sahibi kişilerin cinsiyet uyum sürecine başvurusunun engellenmesi yeniden gündeme taşındı. Cinsiyet uyum sürecindeki tıbbi müdahalelere ilişkin hekimler ve translar için hapis cezaları da öngörüldü.
LGBTİ+ örgütleri ve hak savunucularının tepkilerinin ardından söz konusu düzenlemeler Meclis’e sunulan taslak metinlerde yer almadı.
Etiketler: insan hakları, kadın, nefret suçları, özel haber, heteroseksizm, trans, ikili cinsiyet sistemi, lgbti, eşcinsellik, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
