07/01/2026 | Yazar: Kaos GL

Trans erkek mahpus Poyraz’ın şüpheli şekilde ölümünün ardından cezaevindeki hak ihlalleri ağırlaştı. Mahpuslar “kontrollü mahkum” statüsüne alındı. Mahpuslara “saçlarınızı uzatın” denildi; spor hakları tamamen kaldırıldı.

Trans erkek mahpus Utku, Sincan Cezaevi’nde açlık grevine başladı Kaos GL - LGBTİ+ Haber Portalı

Sincan Kadın Kapalı Cezaevi’nde şüpheli biçimde yaşamını yitiren trans erkek mahpus Poyraz’ın ardından, cezaevindeki trans mahpuslara yönelik tecrit uygulamalarının ağırlaştığı öğrenildi.

Pembe Hayat’tan Eylem Esen Arabacı’nın haberine göre; Poyraz’ın arkadaşlarından Utku Devrim ile avukatların gerçekleştirdiği görüşmede, tecridin sonlandırılması talebiyle Utku Devrim’in açlık grevine başladığı bildirildi. Görüşmede cezaevindeki trans mahpuslar 10 Ocak’ta yapılacak Kadın Mitingi’ni de selamladı.

Trans mahpuslar “kontrollü mahkum” statüsüne alındı

Aktarılan bilgilere göre, Sincan Cezaevi’nde bulunan trans mahpuslar 29 Aralık 2025 tarihinde H3 Koğuşu’na sevk edildi. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası infaz edilen adli mahpuslar için ayrılan, iki katlı ve tek hücrelerden oluşan bu koğuşta tecrit koşullarının daha da ağırlaştığı ifade edildi. Trans mahpuslar, koğuşun son derece soğuk olduğunu, yerlerin pis, camların kırık olduğunu ve yaşam koşullarının insan onuruyla bağdaşmadığını belirtti.

“Kendilerine zarar verebilecekleri” iddiasıyla “kontrollü mahkum” statüsüne alınan trans mahpuslara, bu gerekçeyle tuvalet ve koğuş temizliği için çamaşır suyu verilmediği; masa örtüsü, nevresim takımı gibi temel ihtiyaçlardan da yoksun bırakıldıkları aktarıldı. Cezaevi idaresinin, Poyraz’ın yaşamını yitirmesiyle açıklayamadığı çamaşır ipinin kullanımını da yasakladığı belirtildi. Üst katın daha sıcak olmasına rağmen hücrelerin kilitlendiğini ve yukarı katta kalmalarının engellendiğini söyleyen trans mahpuslar, idarenin tutumunu şu sözlerle aktardı:

“İnsani koşullarda kalmak istiyorduk ancak idare bize ‘koğuş istediniz, alın size koğuş’ diyerek aşağılayıcı ve yıldırıcı bir tavır sergilemeye devam etti.”

Trans mahpuslara “intihar etmeyeceğime söz veriyorum” yazan bir sözleşmeyi imzalamaları teklif edildi

Mahpuslardan Utku Devrim, 31 Aralık 2025 itibarıyla “kontrollü mahkum” statüsü kaldırılana kadar yemek almayı reddettiğini ve açlık grevine başladığını belirten dilekçesini cezaevi idaresine sundu. Buna rağmen cezaevi yönetiminin herhangi bir adım atmadığını, yemek getirmeye devam ederek iradesini kırmaya çalıştığını ifade etti.

Poyraz’ın yaşamını yitirmesinin ardından “kontrollü mahkum” statüsüne alınan Utku Devrim ve diğer trans mahpuslara, “İntihar etmeyeceğime söz veriyorum” şeklinde bir sözleşmeyi imzalamaları halinde kontrollü mahkum statüsünün kaldırılacağı söylendi. Trans mahpuslar bu sözleşmeyi imzalamayı reddetti. Ayrıca, 24 saat boyunca her saat başı ses vermeye zorlandıkları, uyku halindeyken dahi uyandırıldıkları ve ayağa kalkmalarının istendiği belirtildi. Mahpuslar bu uygulamanın açık biçimde işkence olduğunu vurguladı.

Trans erkek mahpuslara “saçlarınızı uzatın” denildi; spor hakkı kaldırıldı

Trans erkek mahpusların ihtiyaçları için değil, tecrit amacıyla oluşturulan G3 ve ardından H3 koğuşlarında; kurslara yazılma, etkinliklere katılma ve diğer mahpuslarla aynı ortamda bulunma haklarının engellenmeye devam ettiği aktarıldı. Cezaevi yönetiminin uyum süreçlerine dair hiçbir adım atmadığı; boxer giyme ve tıraş olma gibi temel hakların yasaklandığı ifade edildi. Çalışmak isteyen ve hiçbir geliri olmayan mahpuslara ise bu hakkın ancak “saçlarını uzatmaları” halinde tanınacağı söylendi. Mutlak tecrit uygulamasının başladığından bu yana trans mahpuslara yalnızca bir kez, 45 dakika spor hakkı tanındığı; ardından bu hakkın da tamamen kaldırıldığı bildirildi.

Trans mahpuslardan Kadın Mitingi’ne selam: “Ayrılmadık, daha çok birleştik”

Trans mahpuslar, LGBTİ+ dernekleri ve örgütleri tarafından kendilerine gönderilen kart ve mektupların ulaştığını belirterek özellikle posta günü olan cuma günlerini heyecanla beklediklerini paylaştı. Poyraz için adalet mücadelesinin kendileri açısından hayati önemde olduğunu vurgulayan mahpuslar, 10 Ocak’ta yapılacak Kadın Mitingi’ni hücrelerinden gün boyu takip edeceklerini ifade etti: “Ayrılmadık, daha çok birleştik.”


Etiketler: insan hakları, nefret suçları, barınma, aile, sağlık, spor, sağlık hakkı, heteroseksizm, trans, ikili cinsiyet sistemi, lgbti, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks, cezaevi
GDTM