29/05/2026 | Yazar: Kaos GL
Rusya Yüksek Mahkemesi’nin 2023 yılında “uluslararası LGBT hareketi”ni “aşırılıkçı” ilan etmesinin ardından yetkililer, çok sayıda sivil toplum örgütünü hedef aldı. Mart ayından bu yana Rusya’nın 7 farklı bölgesinde, 9 LGBTİ+ örgütü “aşırılıkçı” ilan edilerek yasaklandı.
Rusya’da yetkililer, LGBTİ+ hakları alanında çalışan 9 örgütü “aşırılıkçı” ilan ederek yasakladı. İnsan Hakları İzleme Örgütü, yaptığı açıklamada, bu karar ile Rusya’daki LGBTİ+’lara destek sunan hak savunucularının baskılandığını, damgalandığını ve suçlu hale getirildiğini söyledi.
Rusya Yüksek Mahkemesi’nin 2023 yılında “uluslararası LGBT hareketi”ni “aşırılıkçı” ilan etmesinin ardından yetkililer, çok sayıda sivil toplum örgütünü hedef aldı. Mart ve mayıs ayları arasında Rusya’nın 7 farklı bölgesinde, 9 LGBTİ+ örgütü “aşırılıkçı” ilan edilerek yasaklandı.
Yasaklanan örgütler şunlar oldu: Coming Out, LGBT Resource Centre, Parni Plus, Moscow Community Center for LGBT+ Initiatives, Irida, Russian LGBT Network, Kallisto Hareketi, T9 NSK ve Centre T. Alliance of Straights and LGBT for Equality hakkında açılan dava ise devam ediyor.
İnsan Hakları İzleme Örgütü Avrupa ve Orta Asya Direktörü Hugh Williamson, “Rusya’da yetkililer, sistematik olarak zulmettikleri LGBTİ+’lara hayati destek sağlayan kişileri suçlu hale getirme çabalarını hızlandırıyor” dedi. Williamson, “Yetkililer bu asılsız ‘aşırılıkçılık’ suçlamalarına dayanan tüm mahkeme kararlarını ve ceza hükümlerini iptal etmelidir” ifadelerini kullandı.
22 Nisan’da Orel’deki bir mahkeme, Parni Plus’ı yasakladı. Mahkeme kararında Parni Plus’ın “Rusya’nın manevi değerlerini küçümsediği ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e karşı saygısızlık yaptığı”, Rusya yasalarını eleştirdiği ve “alternatif, devlet karşıtı bir değerler hiyerarşisi” yaratmaya çalıştığı öne sürüldü. Parni Plus ise yetkililerin “LGBTİ+ topluluğunun görünürlüğünü, sesini ve deneyimlerini ‘aşırılıkçılık’ olarak damgalamaya çalıştığını” belirterek çalışmalarını sürdüreceğini açıkladı.
Benzer bir rapor, 23 Nisan’da Moskova Şehir Mahkemesi’nin Moscow Community Center for LGBT+ Initiatives’i yasaklama kararına da dayanak oluşturdu. Merkez, “LGBTİ+’ların var olmaya devam ettiği ve desteğe ihtiyaç duyduğu gerçeğini görmezden gelemeyeceklerini” söyledi. Grup ayrıca savunuculuk faaliyetlerini ve psikolojik, hukuki ve diğer destek hizmetlerini sürdürmeye devam edeceğini duyurdu.
“Devletin, LGBTİ+’ları görünmez kılma çabalarına karşı çalışmalarımızı sürdüreceğiz”
Centre T ise Moskova Şehir Mahkemesi’nin 4 Mayıs tarihli yasak kararını “temelsiz ve baskıcı” olarak nitelendirdi. Kuruluş, nonbinary ve translara destek ve bilgi sağlamaya yönelik çalışmalarını sürdüreceğini açıkladı.
3 Mart’ta St. Petersburg Şehir Mahkemesi, önde gelen LGBTİ+ örgütlerinden Coming Out’u “aşırılıkçı” ilan ederek yasakladı. Grup, yetkililerin aşırılıkçılık tanımını genişleterek “neredeyse her türlü bağımsız faaliyeti, her türlü muhalefeti ve dayanışma eylemini suç haline getirdiğini; böylece LGBTİ+’lara destek veren ve onların sorunlarını dile getiren kişileri izole etmeyi, korkutmayı ve susturmayı amaçladığını” belirtti. Coming Out, devletin “LGBTİ+’ları görünmez ve duyulmaz kılma” çabalarına karşı çalışmalarını sürdüreceğini söyledi.
27 Nisan’da yine St. Petersburg Şehir Mahkemesi tarafından “aşırılıkçı” ilan edilen Russian LGBT Network ise kararın “adaletle hiçbir ilgisi olmadığını” ifade etti. Ağ, faaliyetlerinin LGBTİ+ topluluğuna destek sunmak, ayrımcılığı belgelemek, hakları savunmak ve Rusya’daki LGBTİ+’ların durumunu gündeme getirmekten ibaret olduğunu belirterek çalışmalarına devam edeceğini duyurdu.
7 Nisan’da Sverdlovsk Bölge Mahkemesi LGBT Resource Centre’ı yasakladı. Mahkeme, merkezin “propaganda” yürüttüğünü ve faaliyetlerinin Rusya’nın devlet politikasıyla çeliştiğini öne sürdü. 29 Nisan’da ise Yaroslavl Bölge Mahkemesi, Kallisto hareketini “aşırılıkçı” ilan etti. Mahkeme, hareketin “Rusya’nın temel manevi ve ahlaki değerlerini, özellikle de geleneksel aile değerlerini yeniden şekillendirmeyi ve fiilen yok etmeyi amaçladığını” iddia etti.
19 Mayıs’ta Novosibirsk’te bir mahkeme, aynı gerekçelerle translara ve yakınlarına destek veren T9 NSK girişimini yasakladı. Grup, internet sitesini ve sosyal medya hesaplarını kapattı. Mayıs ayında St. Petersburg Şehir Mahkemesi, Adalet Bakanlığı’nın Alliance of Straights and LGBT for Equality’yi “aşırılıkçı” ilan etme talebini kabul ederek davayı kayda aldı. Grup; destek ve güvenlik sağlamaya, izolasyon ve sansürle mücadele etmeye, eğitim ve bilgilendirme çalışmalarına devam edeceğini açıkladı. Bu dava, kapalı duruşmada görülecek bilinen son dava olarak kayda geçti.
6 Mart’ta Samara’daki bir mahkeme, yerel LGBTİ+ örgütü Irida’nın lideri Artyom Fokin’i “aşırılıkçı” bir örgüte liderlik etmek ve ülkenin baskıcı “yabancı ajanlar” mevzuatını ihlal etmek suçlarından mahkum ederek 450 bin ruble (yaklaşık 291 bin TL) para cezasına çarptırdı. Ardından Samara Mahkemesi, 24 Nisan’da örgütü de yasakladı.
İnsan Hakları İzleme Örgütü tarafından yapılan izlemelere göre, “uluslararası LGBT hareketi”nin “aşırılıkçı” ilan edilmesine dayanılarak en az 9 kişi hakkında hapis cezası kararı verildi. Bu kişiler; söz konusu harekete bağlı olduğu iddia edilen örgütlere liderlik etmek, içerik paylaşmak, drag gösterileri düzenlemek, aktivizm yürütmek veya eşcinsel ilişkileri desteklemek gibi gerekçelerle suçlandı. En az 25 kişi ise hala ceza soruşturmasıyla karşı karşıya.
Kaynak: İnsan Hakları İzleme Örgütü
Etiketler: insan hakları, medya, yaşam, siyaset, dünyadan, trans, lgbti, ifade özgürlüğü, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks, örgütlenme özgürlüğü
