01/07/2026 | Yazar: Kaos GL
LGBTİ+ aktivisti Aytok Zozan Viyan, “cumhurbaşkanına hakaret” suçlamasıyla yargılandığı davada istinafta beraat etti; mahkeme, cezada indirim uygulanmamasına gerekçe olarak “olumsuz kişilik özelliklerini” gösterdi.
Fotoğraf: bianet
LGBTİ+ aktivisti ve insan hakları savunucusu Aytok Zozan Viyan, X paylaşımları gerekçe gösterilerek “cumhurbaşkanına hakaret” suçlamasıyla yargılandığı davada istinafta beraat etti.
Hikmet Adal’ın bianet’te yer alan haberine göre; savcılık Viyan’ın paylaşımlarının “cumhurbaşkanına hakaret” suçunu oluşturduğunu öne sürerek Viyan’ın TCK 299 uyarınca cezalandırılmasını istedi. X paylaşımları ise şöyle:
“Yaşadığım ülkenin cumhurbaşkanı beni düşman bellemiş, gurur duydum fobik!”
“#kayyım Sana boyun eğmeyeceğiz, diktatör. Halklar ve uluslar kendi kaderlerini belirleme hakkına sahiptirler.”
Mersin 26. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülen davada Viyan, LGBTİ+ ve insan hakları aktivisti olduğunu vurgulayarak paylaşımları Türkiye’de yaşananlara eleştirel bakış açısı getirmek için yaptığını kaydetti; paylaşımların, ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesini talep etti. Mahkeme, Viyan hakkında ilk olarak 1 yıl hapis cezası verilmesini istedi. Paylaşımın alenen yapıldığı gerekçesiyle ceza, 1 yıl 2 aya çıkarıldı. Gerekçeli kararda, paylaşımlardaki ifadelerin cumhurbaşkanının "onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek" nitelikte olduğu öne sürüldü.
Mahkeme ayrıca takdiri indirim, cezanın ertelenmesi, seçenek yaptırımlara çevirme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerini de uygulamadı. Kararda, Viyan'ın "pişmanlığının gözlemlenemediği", "olumsuz kişilik özellikleri", suç öncesi ve sonrası davranışları ile cezanın uyarma amacı dikkate alınarak takdiri indirim koşullarının oluşmadığı savunuldu.
Viyan, ilk derece mahkemesinin kararını istinafa taşıdı. İstinaf başvurusunda avukatı, iddianamede yer verilen paylaşımların bağlamından koparıldığını, Viyan'ın LGBTİ+'lara yönelik ayrımcılık ile kayyım politikalarına ilişkin kamusal tartışmaya katkı sunan ifadeler kullandığını belirtti. Başvuruyu inceleyen Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi, ilk derece mahkemesinin kararını kaldırarak Viyan'ın beraatine karar verdi. Kesinleşen kararda, Viyan'a isnat edilen "cumhurbaşkanına hakaret" suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı belirtildi. Mahkeme, hükmünü Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-a maddesi kapsamında, "yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması" gerekçesiyle kurdu. Ayrıca 30 bin TL maktu vekalet ücretinin hazineden alınarak Viyan'a ödenmesine karar verildi.
“Davanın açılma nedeninin LGBTİ+ kimliğim olduğu çok açık”
Viyan, bianet'e yaptığı açıklamada, yargılamaya giden sürecin Ocak 2024'te sosyal medyada hedef gösterilmesiyle başladığını anlattı. X'te anonim hesaplar tarafından fotoğrafının yanı sıra kimlik, iletişim, aile, konum ve eğitim bilgilerinin ifşa edildiğini belirten Viyan, paylaşımlarda "Bu arkadaşı milliyetçilerin ve muhafazakarların insafına bırakıyorum" anlamına gelen ifadelerin kullanıldığını söyledi.
Bunun üzerine avukatları aracılığıyla Mersin'de suç duyurusunda bulunduklarını belirten Viyan, bazı hesapların kapatıldığını ancak diğer hesapların kişisel bilgilerini paylaşmayı sürdürdüğünü ifade etti.
Bir süre sonra polis tarafından arandığını, telefona ulaşamayınca babasının da arandığını aktaran Viyan, polisle yaptığı görüşmede kendisine tehditkar bir üslupla yaklaşıldığını söyledi. Avukatıyla birlikte emniyete giderek ifade verdiğini belirten Viyan, burada yalnızca "fobik" ifadesinin yer aldığı paylaşımın kendisine gösterildiğini, ancak aylar sonra açılan davada "diktatör" ifadesinin geçtiği farklı bir paylaşımın da suçlama konusu yapıldığını kaydetti.
Viyan, süreci şöyle anlattı:
“Emniyete ifadeye gittiğimizde bize ‘diktatör’ ifadesinin geçtiği paylaşım gösterilmedi. Bize yalnızca ‘fobik’ ifadesinin geçtiği paylaşım soruldu. Ancak 5-6 ay sonra davanın bu paylaşım üzerinden de açıldığını gördük. Duruşmada 1 yıl 2 ay hapis cezası verildi. HAGB de uygulanmadı. Yaklaşık bir, bir buçuk yıl süren sürecin ardından istinaftan beraat kararı çıktı.”
İlk derece mahkemesinin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını uygulamamasını da eleştiren Viyan, “Kararda kişilik özelliklerimle ilgili ifadelerle HAGB uygulanmadığı yazıyordu. Sistematik olarak bu da bir fobiklik. Kaldı ki söz konusu davanın açılma nedeninin LGBTİ+ kimliğim olduğu da çok açık” ifadelerini kullandı.
Haberin tamamına ulaşmak için tıklayın.
Etiketler: insan hakları, medya, yaşam, siyaset, trans, lgbti, ifade özgürlüğü, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks, örgütlenme özgürlüğü
