16/03/2026 | Yazar: Kaos GL
Kaos GL Derneği, Türkiye'deki hukuki koruma eksikliğine, sağlık hizmetlerine erişim sorunlarına ve ifade özgürlüğüne yönelik kısıtlamalara dikkat çekti.
Kaos GL Derneği, Birleşmiş Milletler Cinsel Yönelim ve Cinsiyet Kimliği Bağımsız Uzmanı’nın raporuna katkı sundu. Derneğin katkısı, Türkiye’de lezbiyen, biseksüel ve trans (LBT) kadınların maruz kaldığı yapısal ayrımcılık, şiddet ve insan hakları ihlallerini ortaya koyuyor.
Dernek, Türkiye’deki mevcut hukuki çerçevenin LBT kadınları ayrımcılığa karşı yeterince korumadığını, ayrımcılık yasağına ilişkin düzenlemelerde cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğinin açık biçimde yer almadığını belirtti. Ayrıca ulusal insan hakları kurumlarının bu alandaki başvuruları çoğu zaman kabul etmediği ifade edildi. Katkı raporunda, iktidarın söylemleri ile devlet kurumlarının strateji belgeleri ve kamu politikalarında LGBTİ+ karşıtı bir dilin giderek kurumsallaştığı da vurgulandı.
LBT kadınların miras ve sosyal güvenlik haklarına erişimi sınırlı
Dernek, Türkiye’de toplumsal cinsiyet normlarının cis-heteroseksüel aile modeline dayandığını ve hukuki düzenlemelerin heteroseksüel çiftleri tanıdığını belirterek bunun LBT kadınların miras, sosyal güvenlik ve bakım hizmetleri gibi haklara erişimini sınırladığını ifade etti. Bu durumun sosyal hizmetlere ve sağlık hizmetlerine erişimi de zorlaştırdığı kaydedildi. Ayrıca kamu politikalarında ve resmi istatistiklerde LBT kadınlara ilişkin veri bulunmadığı, devlet kurumlarının yazışmalarında “toplumsal cinsiyet” kavramının kullanımının dahi sınırlandırılmasının bu grupların politika üretim süreçlerinden dışlanmasına yol açtığı belirtildi.
İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme koruma mekanizmalarına zayıflattı
Kaos GL’nin katkı metninde, LBT örgütleri ve aktivistlerinin ifade ve toplanma özgürlüğü alanında ciddi kısıtlamalarla karşı karşıya kaldığı da vurgulandı. LGBTİ+ etkinliklerinin sıklıkla yasaklandığı veya polis saldırısıyla engellendiği, dernek kapatma kararları ile kültürel etkinliklere yönelik sansür uygulamalarının örgütlenme ve ifade özgürlüğüne yönelik ağır müdahaleler olarak rapor edildiği ifade edildi.
Katkıda ayrıca LBT kadınların ev içi şiddet, psikolojik ve ekonomik şiddet, nefret suçları ve sosyal dışlanma gibi çok çeşitli şiddet biçimleriyle karşılaştığı belirtildi. İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmenin ardından koruma mekanizmalarının zayıfladığına dikkat çekilirken, istihdamda yaşanan ayrımcılığın ekonomik kırılganlığı artırdığı vurgulandı. Türkiye’de nefret suçlarına ilişkin mevzuatın cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğini kapsamadığı, bu durumun cezasızlık riskini artırdığı da kaydedildi.
Sağlık çalışanları önyargılı, sağlık sistemi heteronormatif!
Katkıda, medya ve dijital platformlarda LGBTİ+ karşıtı söylemlerin yaygınlaştığı ve bazı devlet kurumlarının bu söylemlerin yayılmasına doğrudan veya dolaylı biçimde katkı sunduğu ifade edildi. Bu durumun çevrimiçi nefret söyleminin artmasına yol açtığı belirtilirken, LBT kadınların sağlık hizmetlerine erişimde de yaygın ayrımcılıkla karşılaştığı vurgulandı. Sağlık çalışanlarının önyargılı tutumları ve sistemdeki heteronormatif yaklaşımın birçok LBT kadının sağlık hizmetlerinden kaçınmasına neden olduğu ifade edildi.
Cinsiyet uyum süreçlerine ilişkin engeller gittikçe artıyor
Kaos GL ayrıca trans kadınların Türkiye’de en yoğun ayrımcılığa maruz kalan gruplardan biri olduğunu belirtti. İstihdamdan dışlanma, barınma sorunları, sağlık hizmetlerine erişimde kısıtlamalar ve polis şiddeti gibi ihlallerin yaygın olduğuna dikkat çekilirken, cinsiyet uyum süreçlerine ilişkin hukuki ve idari engellerin de arttığı kaydedildi. Bunun yanında mülteci LBT kadınların hem mülteci statülerinden hem de cinsel yönelim ve cinsiyet kimliklerinden kaynaklanan kesişen ayrımcılık biçimleriyle karşı karşıya kaldığı vurgulandı.
Tamamına ulaşmak için tıklayın
Etiketler: insan hakları, kadın, nefret suçları, çalışma hayatı, eğitim, kent hakkı, barınma, sağlık, siyaset, sağlık hakkı, özel haber, heteroseksizm, trans, ikili cinsiyet sistemi, lgbti, eşcinsellik, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
