07/07/2026 | Yazar: Kaos GL
Kolektif katkısında, transların hormona erişiminde son yıllarda giderek derinleşen idari, dijital ve pratik engellere dikkat çekti.
Hormon Hakkım Kolektifi, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin (OHCHR) ilaçlara ve sağlık ürünlerine erişimde yaşanan koruma boşluklarına ilişkin çalışmasına Türkiye’den katkı sundu.
Kolektif katkısında, transların hormona erişiminde son yıllarda giderek derinleşen idari, dijital ve pratik engellere dikkat çekti; katkıda “e-reçete zorunluluğu”, “eczane kotası”, “21 yaş altına reçete yasağı”, “F64 tanı kodu üzerinden reçete engeli” ve “şeffaf olmayan dijital sağlık sistemleri” başta olmak üzere çeşitli başlıklar öne çıktı.
Türkiye'de transların hormona erişiminin; idari kararlar, yaş sınırları, e-reçete uygulamaları, eczane kotaları, tanı kodu engelleri ve şeffaf olmayan dijital sistemler nedeniyle engellendiğini söyleyen Hormon Hakkım Kolektifi, bu tablonun sağlık hakkını, bedensel özerkliği ve güvenli sağlık desteğine erişimi doğrudan zedelediğini kaydetti.
“Hormona erişim, ertelenebilir ya da vazgeçilebilir bir ihtiyaç değildir”
Kolektif katkısında, 2024 sonundan bu yana hormona erişimin e-reçete zorunluluğu ve eczane kotasıyla sınırlandırıldığını vurgulayarak 21 yaş altındaki translar için hormon reçetesinin yasaklandığını ifade etti. 2026 başından itibaren ise F64 tanı koduyla düzenlenen e-reçetelerde fiili engeller bildirildiğini aktaran kolektif; bu tablonun güvenli ve düzenli sağlık desteğine erişimi daha da kırılgan hale getirdiğini belirtti.
“Hormona erişim, ertelenebilir ya da vazgeçilebilir bir ihtiyaç değildir” diyen kolektif; hormona erişimin bedensel özerklik, mahremiyet, ruh sağlığı ve sağlık hakkıyla doğrudan bağlantılı olduğunu kaydetti, kesintilerin ise kişileri güvencesiz, denetimsiz ve riskli yollara itebileceğini söyledi.
Kolektif, sahadan aktarılan bilgilere göre bazı hastanelerde sürecin askıya alındığını, ek kurul, ek test ve ek koşullar dayatıldığını belirterek belirsizlik büyüdükçe güvenli, öngörülebilir ve ayrımcılıktan uzak sağlık desteğine erişimin zayıfladığını ifade etti.
Hormon Hakkım Kolektifi, taleplerini şöyle sıraladı:
- Ayrımcı yaş sınırları kaldırılmalı.
- Tanı kodu ve dijital sistem kaynaklı engeller sona ermeli.
- Bilgiye erişim ve etkili başvuru yolları güvence altına alınmalı.
- Transların hormona güvenli, sürekli ve ayrımcılıktan uzak erişimi güvence altına alınmalı.
Etiketler: insan hakları, medya, yaşam, sağlık, siyaset, sağlık hakkı, trans, lgbti, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
