30/06/2026 | Yazar: Kaos GL
Anayasa Mahkemesi, cinsiyet uyum süreçlerine yönelik işlemler için mahkemeden izin alınmasını zorunlu kılan Türk Medeni Kanunu hükmünün iptali talebini reddetti.
Anayasa Mahkemesi (AYM), Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne cinsiyet uyum operasyonları için mahkeme izni alınmasını öngören Türk Medeni Kanunu hükmünün iptali talebiyle yapılan itiraz başvurusunu karara bağladı. Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesi; cinsiyet uyum operasyonlarına izin verilmesinin biyolojik cinsiyet farklılığını hukuken ortadan kaldırdığını, askerlik hizmeti ve çalışma alanlarındaki düzenlemeleri etkisiz hale getirdiğini öne sürerek ilgili hükmün anayasaya aykırı olduğunu iddia etti.
Başvuruyu değerlendiren AYM, özel hayata saygı hakkının maddi ve manevi varlığı koruma hakkını kapsadığını söyledi; mahkeme izni şartının bu duruma kanunla belirlenmiş bir sınır getirdiğini vurguladı. Kararda, Türk Medeni Kanunu’nda yer alan sürecin aşamalı olarak düzenlendiği, ilk aşamadaki mahkeme izninin kişileri “gereksiz tıbbi müdahalelerden koruma ve kamu düzenini sağlama” amacı taşıdığı ifade edildi. AYM’nin kararında şu ifadelere yer verildi:
"Cinsiyet değiştirmenin mahkemece izin verilmesi şartına tabi tutulmasını öngören kuralın kamu düzeninin sağlanması ve bireyin sağlığının korunmasını amaçladığı gözetildiğinde kuralın zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılamaya yönelik olmadığı söylenemez. Kuralda cinsiyet değişikliği için öngörülen izin şartının henüz tıbbi müdahale geçirmemiş bireylerin gereksiz yere cinsiyet değiştirme operasyonuna maruz kalması önlenerek kamu düzeninin korunması amacına ulaşma bakımından elverişli olduğu açıktır."
Uygulanan şartın demokratik toplum ve düzenin gereklerine uygun olduğuna hükmeden AYM, kararda “cinsiyet değişikliği hakkının sınırsız olmadığını”, “yasal şartları taşıyan ve tıbbi zorunluluğu tespit edilen” kişiler için öngörüldüğünü kaydetti. Değerlendirmeler sonucunda düzenlemenin anayasaya aykırı olmadığına ve iptal isteminin reddine karar verildi.
Etiketler: insan hakları, medya, yaşam, sağlık, siyaset, sağlık hakkı, anayasa, trans, lgbti, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
