23/03/2026 | Yazar: Kaos GL
ABD’nin toplumsal cinsiyeti “kadın ve erkek” olarak tanımlayan taslağı, birçok ülkenin tepkisiyle BM’de bloke edildi. Kadın örgütleri ise girişime karşı “Bu karar bizi korumaz” diyerek uluslararası kazanımların geri alınmasına karşı uyarıda bulundu.
BM Kadınların Statüsü Komisyonu’nun 70. Oturumu (CSW70), 9-19 Mart 2026 tarihleri arasında New York’taki BM merkezinde “tüm kadın ve kız çocukları için adalete erişimin sağlanması ve güçlendirilmesi” temasıyla yapıldı.
Oturumda Amerika Birleşik Devletleri, “toplumsal cinsiyetin yalnızca kadın ve erkek olarak tanımlanmasını” öngören bir taslak metni oylamaya sundu. ABD, sunduğu "Uygun Terminoloji Yoluyla Kadın ve Kız Çocuklarının Korunması" başlıklı kararda Pekin Bildirgesi ve Eylem Platformu'nun belgelerinde cinsiyetin "erkekler ve kadınlar" olarak anlaşılması gerektiğini iddia etti.
Ancak Belçika, Avrupa Birliği adına söz alarak taslağı sert biçimde eleştirdi; metnin “gerçeklere aykırı” olduğunu ve “uzun yıllar önce uzlaşıyla kabul edilmiş kazanımları geri almaya çalıştığını” ifade etti.
Belçika, taslağın gündeme alınmasını engellemek amacıyla nadiren başvurulan bir yöntem olan “eylemsizlik önergesi” sundu. Eylemsizlik önergesi 23 kabul, 3 ret ve 17 çekimser oyla kabul edildi ve söz konusu taslak metnin görüşülmesi tamamen engellendi.
“Bu karar bizi korumaz”
Kadın Hakları Grubu, ABD’nin taslağına oylama öncesinde “Bu karar bizi korumaz” diyerek tepki gösterdi; şunları söyledi:
“Bizi koruyan, uluslararası hukuk ve insan hakları hukukunun bütünlüğüdür. Bu kritik dönemde, uzun süredir kabul gören tanım ve ilkelerin tek taraflı ve geriye dönük biçimde yeniden yorumlanması girişimlerine karşı durmalıyız.”
“Toplumsal cinsiyet kavramını daraltmaya yönelik girişimler Pekin Eylem Platformu’nun mantığıyla açıkça çelişiyor”
Türkiye’den Kadın Koalisyonu da Pekin Eylem Platformu’nun toplumsal cinsiyeti sadece kadın ve erkek olarak tanımlamadığına dikkat çekerek, ABD’nin sunduğu taslak metni eleştirdi:
“Pekin Eylem Platformu, “toplumsal cinsiyet” kavramını hiçbir şekilde “kadın ve erkek” ile sınırlı olarak tanımlamaz. Aksine, tarihsel bir dönüşüme işaret eder: toplumsal cinsiyetin dönüştürücü bir çerçeve olarak ortaya çıkması özellikle toplumsal cinsiyetin anaakımlaştırılması (gender mainstreaming) yaklaşımıyla mümkün olmuştur. Bu yaklaşım, “toplumsal cinsiyet” kavramını tanımlayıcı bir terim olmaktan çıkararak kapsamlı bir analiz ve politika çerçevesine dönüştürmüş ve böylece güçlendirmiştir. Toplumsal cinsiyeti sabit ya da ikili bir tanıma indirgemek yerine, sosyal rollerin, güç ilişkilerinin ve yapısal eşitsizliklerin tüm politika alanlarında herkesi nasıl etkilediğini incelemeyi gerektirir. Toplumsal cinsiyet perspektifinin yasalara, kurumlara ve karar alma süreçlerine yerleştirilmesiyle, toplumsal cinsiyet eşitliği sistematik bir yükümlülük haline gelmiştir. Tam da bu nedenle, “toplumsal cinsiyet” kavramını daraltmaya yönelik girişimler Pekin Eylem Platformu’nun temel mantığıyla açıkça çelişmektedir.”
Etiketler: insan hakları, nefret suçları, siyaset, dünyadan, heteroseksizm, trans, ikili cinsiyet sistemi, lgbti, eşcinsellik, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
