14/02/2026 | Yazar: Oğulcan Özgenç
ÜniKuir’in 2025 üniversite raporlarına göre 26 üniversitede 223 hak ihlali belgelendi; disiplin soruşturmaları, öğrenciler üzerinde caydırıcı bir araca dönüştü.
ÜniKuir Derneği, bugün düzenlediği çevrimiçi lansmanla 2025 yılı raporlarının bulgularını kamuoyuyla paylaştı. Lansmanı yaklaşık 15 kişi takip etti.
Lansmanın açılışını ÜniKuir Genel Koordinatörü Özgür Gür yaptı. Gür, ÜniKuir’in altıncı yılı olduğunu hatırlatarak “Gençliğin ve genç lubunyaların eşitliği ve üniversite kampüslerinin izlenmesi bizim için hala çok önemli. Gündemde yaşananların kampüslerdeki uygulamalarını doğrudan görüyoruz” dedi.
Üniversitelerde toplam 223 hak ihlali belgelendi
Ardından rapor sunuşlarına geçildi. İlk olarak Üniversitelerde LGBTİ+'lara Yönelik Hak İhlalleri ve Ayrımcılık 2025 Yılı Raporu sunuldu.
Rapora göre 2025 yılı boyunca 13 şehirdeki 26 üniversitede toplam 223 hak ihlali ve ayrımcılık vakası belgelendi. Medyaya en çok yansıyan ihlallerin toplantı ve gösteri yürüyüşlerine yönelik ihlalller olduğu belirtildi.
Medyada gözlemlenen ihlallerin özellikle Onur Ayı’nda ve yargı paketinin tartışıldığı dönemlerde zirve yaptığı kaydedildi. Derneğe ulaşan destek başvurularına göre ise disiplin soruşturmalarının büyük bölümünün toplantı ve gösterilere katılım nedeniyle açıldığı, her üç öğrenciden ikisinin bu gerekçeyle soruşturma geçirdiği aktarıldı.
Rapora göre hak ihlaline uğrayan öğrencilerin önemli bir kısmı, başvuru mekanizmalarına erişemedi ya da bu mekanizmalara başvurmaktan kaçındı.
ÜniKuir Derneği’nden Hak Temelli İzleme Koordinatörü Ecem Toraman, rapor sunumunda yaptığı değerlendirmede, eylemler sırasında yaşanan hak ihlallerinin bu yıl “inanılmaz derecede arttığını” söyledi. Toraman, özellikle 19 Mart sonrası protestolar ile yargı paketi sürecindeki eylemliliklerin bu artışta etkili olduğunu ifade etti.
2025’in kelimesi “soruşturma” oldu
ÜniKuir Derneği’nden avukat Mahmut Şeren, bireysel düzeyde yaşanan hak ihlallerine ilişkin veri toplamanın giderek zorlaştığını belirterek, “Bir öğrencinin okulda karşılaştığı hak ihlalini bildirmek konusunda çekinceleri oluyor” dedi.
Rapora göre 2025’in öne çıkan kelimesi “soruşturma” oldu. Şeren, disiplin süreçlerine dikkat çekerek, “Disiplin soruşturmaları önceki yıllara göre artıyor. Bunlar çoğu zaman cezayla sonuçlanmıyor ama soruşturmanın açılması bile caydırıcı bir etki yaratıyor” dedi.
Şeren, ayrıca üniversitelerde LGBTİ+ karşıtı etkinliklerin arttığını belirterek, “Bu etkinlikler büyük tepkilerle karşılaşıyor” diye konuştu.
Tıklayın- Üniversitelerde LGBTİ+'lara Yönelik Hak İhlalleri ve Ayrımcılık 2025 Yılı Raporu
“Onur ayında imza kampanyaları ve hedef göstermeler güvenlik kaygısı yaratıyor”
Ardından Kampüslerde Onur Ayı 2025 Yılı Raporu’nun sunuşuna geçildi.
Rapora göre 2025 yılında 20 üniversitede Onur Ayı etkinliği düzenlendi; bu sayı 2024’te 14’tü. Üniversitelerdeki Onur Ayı etkinliklerinin imza kampanyalarıyla hedef alındığı, bazı kampüslerde ise fiili engellemelerle karşılaşıldığı kaydedildi.
Raporda ayrıca 19 Mart protestolarının kampüslerde belirgin bir hareketlilik yarattığı belirtildi. Resmi öğrenci kulübü statüsüne sahip LGBTİ+ topluluklarının bulunduğu üniversitelerde ise etkinliklerin diğerlerine kıyasla daha kolay gerçekleştirilebildiği ifade edildi.
ÜniKuir Derneği’nden avukat Mahmut Şeren, Onur Ayı döneminde hak ihlallerinin belirgin biçimde arttığını söyledi. Şeren, “Onur ayı hak ihlallerinin çok arttığı bir dönem. Hedef göstermeler ve imza kampanyaları ciddi bir güvenlik kaygısı yaratıyor” dedi.
Şeren ayrıca, 19 Mart sonrası protestoların kampüslerde yeni bir dayanışma zemini oluşturduğunu belirterek, “19 Mart sonrası protestolar LGBTİ+ öğrencilerle bir dayanışma alanı yarattı. LGBTİ+ öğrenciler 19 Mart protestolarında öncü bir rol oynamış görünüyor” ifadelerini kullandı.
Toplumsal cinsiyet dersleri azaldı; merkezlerin adı değişti
Kırsaldaki Devlet Üniversitelerinde LGBTİ+ Hakları Bağlamında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Raporu’na göre, izlenen altı üniversitede kadın araştırmaları merkezlerinin adlarının “kadın ve aile araştırmaları” olarak değiştirildiği tespit edildi. Politika belgelerinde “dezavantajlı gruplar” ifadesine yer verilirken, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği kavramlarının yer almadığı kaydedildi.
Raporda ayrıca toplumsal cinsiyet temelli derslerin azaldığı, üniversitelerin düzenlediği etkinliklerin ise büyük ölçüde 8 Mart ve 25 Kasım’la sınırlı kaldığı belirtildi.
Etiketler: insan hakları, nefret suçları, eğitim, özel haber, heteroseksizm, trans, ikili cinsiyet sistemi, lgbti, eşcinsellik, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks, örgütlenme özgürlüğü
