09/01/2026 | Yazar: Oğuz Erışık
Onu yoldaşları, mücadele arkadaşları, LGBTİ+ aileleri, abisi ve yeğeninden oluşan bir kalabalıkla kendi ismiyle, varoluşunu kucaklayarak henüz 40 yaşındayken yolculadık. Umalım ki bu bir cinayetse aydınlatılsın ve suçlu/suçlular cezalandırılsın. Eğer intihar sonucunda aramızdan ayrıldıysa da onu intihara sürükleyen nedenler incelikle ortaya çıkarılsın. Takipte olacağız
7 Ocak akşamı saat 17.00 gibi Esat Caddesi’nde yürürken caddenin sonlarına doğru bir insan ve polis kalabalığına rastladık. Biraz ilerledikten sonra Aspava önünde ne olduğunu soruşturan küçük bir grup oluştu ve Aspava garsonlarından, birinin intihar ettiğini ve ölen kişinin trans bir kadın olduğu bilgisini aldık. Bir süre dağılmış bir şekilde yürüdükten sonra, bir şeyler yapılması gerektiğinin farkına varıp olay yerine döndük. Polisten Esra'nın kendini asarak intihar ettiğini ve bedeninin 15 gündür evde asılı halde kaldığını öğrendik. Ardından diğer aktivistlere ve abisine ulaştık. Bir süre sonra haberi alan arkadaşları da eve geldi. Bu sürede Esra'nın hâlâ evde olan cansız bedeni aşağı indirilerek cenaze aracına kondu.
Olay yerine ilk gelenlerden olan arkadaşının aktardığına göre Esra 7 Aralık gecesi ona o gece veya sonraki gün nereye olduğunu belirtmemekle birlikte, gideceğini, elektrik süpürgesi ve telefonunu ona bıraktığını yazmış. Bu mesajdan sonra ise kendisine bir daha ulaşamamış. Esra bir ay önce yeni bir düzen kurmuşken nereye ve neden gidiyordu bilinmiyor.
Esra'nın bu mesajdan tam bir ay sonra 7 Ocak'ta öğleden sonra saat 16.30'da hemen girişteki kapı kirişine asılı halde bulunuyor. 15 gündür orada asılı halde olduğu söyleniyor. Altında bir tabure veya herhangi bir yükselti bulunmamış ve evin anahtarı giriş kapısının dış kısmındaki paspasın altına bırakılmış. Evin neredeyse tüm camları açık. Kuşlar girip çıkmaya yuva yapmaya başlamış. Bulunması da bu durumun şüphe uyandırması nedeniyle komşuların polise haber vermesi üzerine gerçekleşiyor. Esra'nın telefonu kapalı halde ve şarjda bırakılmış. Bir komşusu ise yılbaşından dört beş gün önce onu gördüğünü söylüyor.
Bir de erkek arkadaş mevzusu var. Arkadaşları erkek arkadaşının onu kimseyle görüştürmediğini ve çalışmasını istemediğini ifade ediyor. Ancak bu erkek arkadaşla kimse tanışmamış veya onu görmemiş.
Esra’nın bir ev parasını tüketmek durumunda kalarak kentsel dönüşüme girmek üzere olan çok eski bir apartmana taşınmış. Evde kendine ait arkadaşından ödünç aldığı yalnızca bir süpürgesi ve televizyonu vardı. Komşuları, kuaförü ve arkadaşları sessiz, sakin, pek kimseyle görüşmeyen biri olduğunu söylüyor. Ancak bu seçilen bir yalnızlık mıydı, yoksa yalnızlığa mı sürüklenmişti kuşkulu.
Bu noktada şu soru akla geliyor. Eğer gerçekten bir erkek arkadaşı varsa onu kimseyle görüşmesine, çalışmasına izin vermeyen erkek arkadaşı o öldüğünde neredeydi? On beş gün boyunca onu neden hiç aramadı, ya da aradıysa da ulaşamayınca endişelenip evi kontrol etmedi, polisleri bilgilendirmedi?
Esra intihar süsü verilmiş faili meçhul bir cinayetle yaşamdan kopartılmış ya da gerçekten yaşamına kendi son vermiş olabilir. Hangi ihtimalin geçerli olduğunu henüz bilemiyoruz. Devletin tüm araçlarıyla gün be gün nefret pompaladığı, trans yoksulluğunun ve güvencesizliğinin giderek artan bir biçimde derinleştiği günümüz koşullarında onun intihara sürüklenmiş olduğundan kuşku duymamız için çok fazla neden var - eğer bu gerçekten bir intiharsa.
Bu ölüm her halükarda bu bir cinayet ve bu cinayet etkin ve derinlemesine bir soruşturma yürütülerek aydınlatılmalı.
Esra'nın anne ve babası cenazeyle ilgilenmese de abisi ve kuzeninin tavrı oldukça kapsayıcıydı. Abisi onu yıllarda aradığını, bulmaya çalıştığını, eğer bulabilseydi onu her şekilde kabul edeceğini ifade etti. Abisinin anlatımına göre Esra Samsun'da köyde yaşarken feminen olması nedeniyle akraba, konu komşudan söz gelebileceği endişesiyle, kendisinden utanılarak Çocuk Esirgeme Kurumu'na bırakılmış. Onunla birlikte abisi de. Kurumdayken yaptığı bir tablo yarışmaya gönderilmiş ve birincilik ödülü almış. Dönemin bir gazetesinde yurt deneyimlerine ilişkin kendisiyle yapılan bir röportajla birlikte sanatsal üretimine ilişkin başarısı haberleştirilmiş. Abisi söz konusu tabloyu ve gazete haberini sakladığını belirtti. Ki bu onun şüpheli ölümü ve cenazesine ilişkin LGBTİ+ basınında yer alan haberler dışında, medyada ilk ve tek yer alışı.
Abisi ölümünün şaibeli olduğu konusunda aktivist ve avukatlarla hemfikir. Ölümün şüpheli olduğu yönünde ifade vererek ve soruşturma yürütülmesi için Pembe Hayat ve Kaos GL avukatları ile iş birliği içinde. Ayrıca hepimiz için oldukça sevindirici bir gelişme de Esra'nın aktivistler ve aile üyelerinin uzlaşısıyla Ankara'da yoldaşlarıyla birlikte yolculanmasına dair alınan karar oldu. Ayrıca mezar taşında atanmış ismi değil kendi ismi yer alacak: Esra Koca.
Eğer o gün orada onunla karşılaşmasaydık belki trans olduğundan dahi haberimiz olmayacaktı. Galader'den ailelerin ricası üzerine tabutunun erkek kısmından alınarak kadın bölümüne taşınması ve cenaze namazında hanım kişi merhume Esra Koca olarak anılması olağanüstü kazanımlardı. Bu karşılaşma ve ardından sağlanan mobilizasyon sonucunda onu yoldaşları, mücadele arkadaşları, LGBTİ+ aileleri, abisi ve yeğeninden oluşan bir kalabalıkla kendi ismiyle, varoluşunu kucaklayarak henüz 40 yaşındayken yolculadık. Tüm süreçte Pembe Hayat, Lambdaistanbul, Kaos GL, Galader’den aktivistler inanılmaz bir organizasyon ve dayanışma sergileyerek onun mücadelesini onurlandırdı.
Arkadaşlarının anlatımına göre Esra çok güzel yemekler yapardı. Eli çok lezzetli, çok iyi kalpli, iyi niyetli, çok dirayetli ve merhametli bir insandı.
Umalım ki bu bir cinayetse aydınlatılsın ve suçlu/suçlular cezalandırılsın. Eğer intihar sonucunda aramızdan ayrıldıysa da onu intihara sürükleyen nedenler incelikle ortaya çıkarılsın. Takipte olacağız ve artık onu asla yalnız bırakmayacağız.
*KaosGL.org Gökkuşağı Forumu’nda yayınlanan yazı ve çizimlerden yazarları ve çizerleri sorumludur. Yazının ya da çizginin KaosGL.org’ta yayınlanmış olması köşe yazılarındaki veya çizimlerdeki görüşlerin KaosGL.org’un görüşlerini yansıttığı anlamına gelmemektedir.
Etiketler: insan hakları, kadın, yaşam, barınma, aile, sağlık, din/inanç, dava, özel haber, araştırma, inceleme, yorum, heteroseksizm, trans, ikili cinsiyet sistemi, lgbti, lezbiyen, gey, biseksüel, interseks
